3G lisanslarının verilmesine tüm dünyada başlandı. Dünyada, 3G teknolojisinin uygulamasına geçecek ilk ülke Japonya olacak. Türkiye’de ise en geç 2-3 yıl içerisinde uygulamaların başlayacağı söyleniyor.

ÖZGÜR KARAGÖZ

Küresel arenada yeni radyo frekans bantlarında 3G için operatörlere yönelik lisans işlemleri başladı. Fiziksel altyapı hazır olduğunda yeni servisler de geliştirilecek. Operatörler, eksiksiz bir mobil servis altyapısı oluşturmak amacıyla, stratejik olarak izleyecekleri yönü ticari ve teknik göstergeleriyle şimdiden değerlendiriyorlar. Her pazarda 3G’nin pazara sunuluş şekli tamamen mobil operatörün iş planlarına ve yasa koyucular tarafından istenen lisans gereklerine bağlı.

WCDMA teknolojisine dayanan geniş bantlı radyo şebekelerini kurmak konusunda planlarını duyuran ilk ülke Japonya oldu. Japonya’da WCDMA şebekelerinin 2001 yılında işletmeye açılması planlanıyor. Gelecek Nisan ayında üçüncü kuşak (3G) teknolojisinin uygulamasına ABD’den iki yıl önce geçecek olan DoCoMo bu teknoloji ile saniyede 386 kilobit veri iletim hizmeti verecek. Bu hız ABD’deki pek çok Internet kullanıcısının modemli PC’lerindeki hızdan 10 kat daha büyük. Avrupa’da ilk geniş bantlı radyo şebekelerinin 2002 yılında ticari olarak faaliyete geçmesi bekleniyor.

Türkiye’de ise bu gelişmelerin daha geç gerçekleşeceği söyleniyor. Telsim ve Turkcell 3G’ye yönelik çalışmalarına başladılar ama lisanlar konusunda kesin bir tarih verilemiyor. En geç 2-3 yıl içerisinde uygulamalara başlanacağı öngörülüyor. 3G’nin Türkiye’de uygulamaya konulmasında Telekomünikasyon Üst Kurulu’nun vereceği kararlar da büyük rol oynuyor.

Konuyla ilgili olarak Turkcell İletişim Direktörü Okşan Atilla şu bilgileri verdi: “Bugüne kadar yaptığımız yatırımlar içinde 2. nesile yönelik ses aktarımı vardı. Artık ses ve veri birleşmeye başladı. Bu geçiş aslında UMTS’in bir deneme dönemi ya da modüler şekilde birleştirilmiş hali. Bir bütün olarak çalıştığı zaman görüntüler ve veriler hızla gelecek”.

Bugünlerde Turkcell de yeni bir yapılanma olduğundan bahseden Atilla, “Superonline’ın grubumuza dahil olması, Digiturk’ün faaliyetlerine başlaması, Mapco ve Platko şirketlerinin kurulması UMTS’in hazırlıkları içerinde yer alıyor” dedi. Atilla, Türkiye’de veri kullanımında dosya aktarımının henüz gelişemediğini ama SMS servislerine büyük gelişmeler olduğunu söyledi.

3G teknolojilere geçiş aşamasında Turkcell’in en büyük yatırımının GPRS olacağını belirten Atilla, sözlerine şöyle devam etti: “Artık insanlar veri hizmetlerini kullanırken bugünkü hızın yaklaşık 12 katı hızla tüm veri aktarımlarını gerçekleştirecekler. GPRS 3. nesil sistemlere geçişte ara dönem olacak”. Atilla, Turkcell’in bugüne kadarki toplam yatırımlarının 3 milyar dolar olduğunu, bunun için de 350 adet santral, yaklaşık 7000 baz istasyonu, telesekreter, SMS servisleri gibi birçok servislerin altyapı yatırımlarının bulunduğunu söyledi.

Telsim ise, 2000 yılının Ağustos ayında Motorola ile 3G teknolojilerini içeren yeni ürünler geliştirilmesine yönelik olarak bir işbirliği yaptı. Telsim Kurumsal İletişim Müdürü Selda Susal’dan aldığımız bilgilere göre, Motorola ile ayrıca, UMTS platformunun oluşturulması ile ilgili olarak, potansiyel değerinin 2 milyar doları aşacağı tahmin edilen bir anlaşma da imzalandı. Telsim’in dünyadaki gelişmeleri çok yakından takip ettiğini belirten Susal, şirkette yoğun Ar-Ge çalışmalarının devam ettiğini ve devamlı olarak geleceğe yatırım yapıldığını açıkladı.

Lisans çalışmaları bu yıl başlıyor

Altyapı sağlayıcı şirketler de 3G için hazırlıklarına hız kazandırdılar. Bugüne kadar dünyada imzalanan toplam 23 UMTS tedarik sözleşmesinin 17’sinin Ericsson’a verildiğini kaydeden Ericsson Türkiye Yeni Teknolojiler Satış ve Pazarlama Müdürü İsmail Hakkı Polat, Türkiye’de de lisans çalışmalarının 2001’in ikinci yarısından itibaren başlayacağını ve tahminen 2002 yılında ilk 3G şebekelerini ülkemizde görebileceğimizi söyledi. Polat, “Ericsson-Türkiye olarak özel hedefimiz, ülkemiz insanının Türk Milli takımının 2002 Dünya Kupasındaki maçlarını 3G telefonları üzerinden izlenmesini sağlamak” dedi.

Motorola Ülke Müdürü Dr. Nihat Çabuk, Telsim ve Turkcell’in 3G lisansını alacağını, hatta İş-Tim’in de bu yönde çalışmalar yapacağını söyledi. Lisansların dünyanın birçok yerinde satılmaya başlanmasına rağmen Türkiye’de altyapı çalışmalarının yeni başladığına dikkat çeken Çabuk, “Bu çalışmaların ne zaman biteceği ve ürünlerin ne zaman pazara sunulacağı konusunda tahmin yürütmek zor. Ama 2-3 yıl içerisinde olacak gibi görünüyor” dedi.

3G nedir?

3G teknolojisi sayesinde, tek bir mobil cihazdan her türlü servise, her zaman ve her yerden erişim sağlandığında; iletişim, bilgi, medya ve eğlence arasında bugün mevcut olan sınırlar kalkacak. Servisler gerçek anlamda birleşecek. Bugün sabit olan birçok servis mobil hale gelecek ve birçok iletişim servisi için mobil olmak standart sayılacak. Nerede olursak olalım, ofisle görüntülü telefon görüşmesi yaparken aynı anda Internet’te dolaşabilecek veya evlerindeki arkadaşlarımızla etkileşimli oyunlar oynayabileceğiz.

3G ayrıca, erişim kolaylığı ve hız da sağlayacak. Gelecekte servislerin temelini oluşturacak paket tabanlı IP (Internet Protocol) teknolojisi, sürekli bağlantıda olabilmemiz anlamına gelecek: Dosya eklenmiş elektronik postaları cep telefonlarımıza anında indirileceğiz ya da bir tuşa basarak şirketimizin bilgisayar ağına bağlanabileceğiz. Bu sürekli bağlantı için, veri göndererek veya alarak şebeke kaynaklarını kullanmadığımız sürece herhangi bir ücret ödemeyeceğiz.

Geleceğin mobil şebeke teknolojisi ile makineler arası iletişim de daha yaygın olacak. Ev aletlerine entegre edilecek radyo modemlerle uzaktan kumanda ve arıza teşhisi mümkün olacak. Buzdolabımız otomatik olarak markete sipariş verebilecek, son kullanma tarihleri geçmiş ve tükenmiş ürünleri takip edebilecek.

ozgurk@interpro.com.tr