BThaber’de 300 sayı boyunca en fazla işlediğimiz konulardan biri de eğitim oldu. Özellikle üniversitelerde bilgisayar mühendisliği bölümlerinde verilen eğitimi, öğretim üyesi sayısını, bu bölümlerin bilişim altyapısını, ders programlarını ve özel üniversiteleri hep büyüteç altında tutmaya çalıştık. Gelişmeleri duyurduk, aksayan yönleri sayfalarımıza aktardık. Aslında eğitim konusunda 6 yılda çok şey değişti. Ancak değişmeyen ve hala sorunlar listesinde yer alan başlıklar ise önemini arttırarak korumaya devam ediyor.

Güneş Kazdağlı

Bilişim sektörünün yükselen grafiği etkisini eğitim alanında da gösterdi. Sektörün son yıllarda hızlı gelişimi ile birlikte, üniversitelerde bilgisayar mühendisliği bölümleri arka arkaya açılmaya başlandı. Hem özel hem devlet üniversiteleri bilgisayar bölümlerine özel önem verdi. Bölümlerle beraber öğrenci sayısı da hızla arttı. Ancak bilgisayar eğitiminde sağlanan bu hızlı sayısal artış aynı şekilde nitelik artışı beraberinde getiremedi. Okul sayısı hızla artarken, eğitim kalitesi aynı hızla düştü. Çok sayıda açılan bilgisayar mühendisliği bölümlerine yeterince öğretim üyesi bulunamadı. Bu konuyu 187’inci sayımızda şöyle ele aldık;

“33 üniversitenin bilgisayar mühendisliği bölümünde 1998-1999 öğretim yılı sorunlarla başladı. Bu sorunların başında öğretim üyesi sıkıntısı ise ilk sırada yer alıyor. Kadrolu öğretim elemanı anlamında yaptığımız araştırmada 30 üniversitenin 10’unda profesör, 12’sinde ise doçent kadrolarının boş olduğu öğrenildi. 6 üniversitenin bilgisayar mühendisliği bölümünde ise hem profesör hem doçent kadrosunda öğretim elemanı yok. Bu arada Selçuk ve Çanakkale üniversitelerinin bilgisayar mühendisliği bölümlerinde sadece 2 araştırma görevlisi ile eğitime başlandı.”

Öte yandan bu bölümlerde eğitimin vazgeçilmez bir parçası olan bilişim altyapısı kurulamadı. Ders programları gelişen teknolojiye ve yeni trendlere uyum sağlayamadı. Eğitimin Anadolu’ya açılması anlayışının bir sonucu olarak kurulan devlet üniversiteleri, bilgisayar eğitimi açısından tam anlamıyla dramatik bir tablo sergiledi ve bu devam ediyor. Devlet okullarının yaşadığı bu tablonun benzeri kimi özel üniversitelerde de yaşanıyor. Bilişim sektörüne olan ilginin yüksekliğinden yararlanmak isteyen özel üniversiteler, çok az öğretim üyesi ile hemen bir bölüm açtılar. Bilişim altyapısı da yeterli olmayan bu okullara alınan öğrenci puanları da oldukça düşük seviyelerde kaldı. BThaber’in 184’üncü sayısında bu konulu ele alan bir haberde ÖSS’de 4 matematik sorusu yapan bir öğrencinin yeni açılan üniversitelerin bilgisayar mühendisliği bölümünü kazanabildiğini duyurduk.

TBV bilgisayar mühendisliği bölüm başkanlarını topladı

Son 5 yılda bütün bu sorunlar yaşanırken Türkiye Bilişim Vakfı da yaşanan sorunlara kayıtsız kalmadı. Yılda iki kez eğitimde yaşanan sorunları tartışmak ve çözüm önerileri oluşturmak amacıyla bilgisayar mühendisliği bölüm başkanlarıyla toplantılar yaptı. 1998 yılında (BThaber sayı 166) TBV, Türk BT sektöründeki eleman açığını kapatma amacıyla başlattığı TBV Bilişim Eğitim Kurumları Sistemi projesinin girişimciye dayalı bir modele oturtmaya çalıştı. Bu modelde üniversitelerin karşılayamadığı eleman talebini karşılamak, ara eleman gereksinimini gidermek, sektörde çalışanlara mesleki yenileme eğitimi vermek, başka disiplinlerden BT sektörüne eleman devşirmek, meslek ve iş kazandırmak ve sektörünün büyümesine katkıda bulunmak amaçlanıyordu. Ayrıca proje kapsamında oluşturulacak bir kurum ile en az lise mezunu ve/veya farklı alanlarda eğitim almış üniversite mezunlarının belirli sertifikasyon eğitimlerinden geçirilerek BT sektörüne kazandırılması hedefleniyordu. Ancak bu gerçekleştirilemedi.

Öte yandan TBV, 1999 yılında “Bilgisayar Mühendisliği Bölümlerinde Öğretim Üyesi Açığı:Mevcut durum ve Çözüm Önerileri” başlığı altında bir araştırma da yayınladı. ODTÜ Bilgisayar Mühendisliği Bölüm Başkanı Prof. Dr. Fatoş Yarman Vural tarafından hazırlanan araştırma, TBV’nin yılda iki kez bilgisayar mühendisliği bölüm başkanlarıyla yaptığı toplantıların bir sonucu olarak değerlendirildi. Araştırmada ülkemizde yaklaşık 5 bin bilgisayar mühendisinin olduğunu ancak gelişmiş bilişim toplumların düzeyine gelinebilmesi için yaklaşık 70 bin bilgisayar mühendisine gereksinim olduğu belirtiliyor. Bu bölümlerde sağlanması gereken en alt sınırdaki olanaklara erişilmeden yeni bilgisayar mühendisliği bölümlerinin açılmaması gerektiği de vurgulandı.

Türkiye Bilişim Vakfı geçtiğimiz günlerde bilgisayar mühendisliği bölüm başkanlarıyla 10’uncu toplantısını düzenledi. Tartışılan sorunlar yine çok farklı değildi.

Uzaktan eğitimden etkileşimli eğitime

Mektupla başlayan daha sonra radyo ve televizyonla devam eden uzaktan eğitim Internet’in yaygınlaşması ve sayısal televizyonlarla şekil değiştirdi. Internet üzerinden eğitim konusunda ilk uygulamayı başlatan üniversitelerden biri Ortadoğu Teknik Üniversitesi oldu. ODTÜ, 1998 yılından beri gerçekleştirdiği Internet'e Dayalı Asenkron Eğitim Uygulaması (IDE_A) ile Bilgi Teknolojileri Sertifika Programının 4’üncü grup eğitimini 2 Ekim 2000 tarihinde başlattı. ODTÜ Sürekli Eğitim Merkezi'nin idari ve ODTÜ Bilgi İşlem Merkezi'nin teknik desteğiyle sürdürülen program, bilgi teknolojileri ya da bilgisayar mühendisliği dersi alamamış ancak bu konuya ilgi duyan, kendisini geliştirmek isteyen ve bu alanda çalışmak isteyen kişilere katkıda bulunmayı amaçlıyor.

Uzaktan eğitim bilişim teknolojileri kullanarak artık etkileşimli eğitime dönüştü. Bu konuda da ülkemizde sınırlı da olsa adımlar atıldı. Bu anlamda ilk duyuru Erol Altaca Dershaneleri, VestelNet, Dexar ve Denizbank ortak projesi olarak gündeme geldi. “Ünidersite” adıyla pazara sunuldu. Bu konudaki bir diğer açıklama da Digiturk ve MEF dersaneleri tarafından yapıldı. Sayısal yayıncılık alanında faaliyet gösteren Digiturk, MEF Dersaneleri'yle işbirliği yaparak üniversiteye hazırlanan öğrencilere yönelik bir eğitim kanalını açtığını duyurdu. Ne yazık ki bu platformlar henüz bilgisayar eğitimi için kullanılmıyor.

Sonuç olarak dönüp arkamıza baktığımızda 5 yılda eğitim konusunda bir arpa boyu yol gitmişiz. Asıl kaynak olan üniversite eğitiminde mutlaka kalitenin ön plana çıkartılması ve belli bir standardın yakalanması gerekiyor. BThaber bundan önceki 300 sayısında daima bu konuların destekçisi oldu. Sorunların çözülmesi için yoğun çaba harcadı. Bundan sonraki 300 sayıda da BThaber eğitime verdiği ayrıcalıklı konumundan vazgeçmeyecektir.

gunesk@interpro.com.tr