Lutfen Tiklayin

Özelleşti özeleşecek derken...

Ekonominin rahatlamasında kritik unsurlardan biri sayılan TT’nin özelleşmesinde uzun süren tartışmalar sonrasında nihayet somut bir adım atıldı.

Güneş Kazdağlı

Borsa’nın inişe geçmesiyle birlikte piyasalarda daha yoğun hissedilen panik havasının ortadan kaldırılması ve piyasaların rahatlayabilmesi için önerilen çözümlerin başında Türk Telekom’un özelleştirilmesi geliyor. Para piyasaları TT’nin özelleştirilmesiyle Hükümetin özelleştirmeye olan inancı başta olmak üzere bir güven tazelemenin yaşanacağı ve piyasanın rahatlayacağı görüşünde birleşiyorlar. Öte yandan bilişim sektöründe faaliyet gösteren telekom şirketleri de yurtdışı uygulamalardan örnekler vererek Türk Telekom’un özelleştirilmesi ve arkasından gelecek olan liberalleşme çalışmalarıyla enflasyon oranın düşeceği ve yeni iş olanaklarıyla piyasanın canlanacağı görüşündeler. Globalone Genel Müdürü Çağatay Özdoğru da konuyla ilgili olarak Arjantin’i örnek vererek, “Arjantin telekomu özelleştirerek 3 haneli enflasyonunu düşürme başarısını göstermiştir. Aynı yöntem Türkiye için de geçerli” yorumunu yapıyor.

Türk Telekom’un özelleştirilmesi Türkiye’nin yaklaşık 3 yıldır gündeminde olan bir madde. Ancak bu yıl telekom yasasının çıkmasıyla birlikte somut girişimlerin başladığı özelleştirmede ne yazık ki istenilen noktaya henüz ulaşılamadı. Ancak geçtiğimiz hafta Bakanlar Kurulu Türk Telekom’un yüzde 33.5 hissesinin stratejik ortağa satılmasına ve 15 Aralık’a kadar da duyuruların yapılmasına karar verdi.

Bilindiği gibi TT’nin özelleştirilmesi bir girişimde bulunulmuş ve 1 Eylül 2000 tarihi için ihale şartnamesini alan grupların ihaleye katılacaklarına dair kayıt yaptırmaları istenmişti. Ancak 1 Eylül’e kadar herhangi bir kayıt yaptırılmadı. Teklif veren grubun çıkmamasından hemen sonra Ulaştırma Bakanlığı Türk Telekom’un yüzde 20 stratejik hissesini alacak yabancı kuruluşun yönetimde genel müdür sıfatıyla yer almasına sıcak bakmadığını belirtti. Özelleştirme İdaresi Başkanlığı (ÖİB) ise, yönetimde yetki verilmemesi durumunda yabancı şirketlerin ihaleye girmeyecekleri endişesini taşıdığını söyledi.. İşte bu noktadan sonra daha önce başlayan tartışmalar daha da alevlendi. Ulaştırma Bakanlığı, Özelleştirme İdaresi, özelleştirmeden sorumlu Devlet Bakanlığı, Hazine Müsteşarlığı ve Türk Telekom başta olmak üzere verilen demeçlerde herkes birbirini suçladı ve birinin söylediğini öbürü ‘hayır böyle bir şey yok’ diye yalanladı. Geçen 3 ay karşılıklı sataşmalarla geçti. Biz BThaber olarak sizlere aşağıda okuyacağınız sadece son 1 ayın tartışmalarını derledik. Bu arada Bakanlar Kurulu toplantısı sonrasında açıklama yapan Devlet Bakanı Tunca Toskay, bakanlar arasındaki çekişmelerin sona erdiğini açıkladı ve “Sanırım bu sefer başarılı bir ihale olacak” yorumunu yaptı. Bizim de dileğimiz tartışmaların bitmesi ve kısa sürede ihalenin başarıyla sonuçlanması.

Özelleştirme tartışmaları

28 Kasım 2000 Ulaştırma Bakanı Enis Öksüz: “Telekom’un özelleştirilmesi konusunda yeni bir fiyat tespiti yapılması gerekiyor. Halk bize ‘ne oluyor burada, niçin, bir peşkeş mi çekiliyor? Milletin malı nereye kaçırılıyor?’ diye soruyor. Yol şudur; Özelleştirme İdaresi Başkanlığı’na bağlı fiyat tespit komisyonu yeni bir değer tesbiti yapmalıdır, bu yapılmamıştır. Ama ‘15 Aralık’ta biz ihaleye çıkacağız’ diye bir hareketle karşı karşıya kalıyoruz. O zaman halk bize, ‘ne oluyor burada, niçin, bir peşkeş mi çekiliyor? Milletin malı nereye kaçırılıyor?’ diye soruyor. Telekom’un yüzde 34’ü özelleştirilemeyecek.”

ÖİB’nin Yazılı açıklaması; “Sayın Bakanın yaptığı konuşmada kullandığı ifadeler, gerçekleri hiç bir şekilde yansıtmamaktadır. ÖİB’nin mevcut kanun ve mevzuat ile kendisine tanınan görevleri eksiksiz olarak yerine getiriyor ve bütün bu çalışmalar her türlü resmi denetime tabidir. Bunların sonucu olarak, halka açık ve şeffaf bir biçimde yapılacak bir ihalenin sonucunu görmeden, ‘Telekom’u peşkeş çekecekler’ gibi bir ifadeyi İdaremizin kabul etmesi mümkün değildir.”

27 Kasım 2000 Ulaştırma Bakanı Enis Öksüz; “Özelleştirme sürecinde Ulaştırma Bakanlığı devre dışı bırakılmak isteniyor. Böyle özelleştirme olmaz..”

21 Kasım 2000 Özelleştirme İdaresi Başkanlığı Telekomünikasyon Daire Başkanı Hasan Suel; “Türk Telekom’un Türkler tarafından yönetilmesi konusunda ısrar edilmemesi gerekir. Yönetimde yabancı şirket alternatifinin üzerinde durulmalı.”

20 Kasım 2000 Hazine Müsteşarı Selçuk Demiralp; “Türk Telekom ihalesiyle ilgili açıklamalar 15 Aralık’a kadar hükümet tarafından yapılacak.”

10 Kasım 2000 Devlet Bakanı Recep Önal; “ Türk Telekom’un özelleştirmesinde herhangi bir sorun yok, yanlızca biraz gecikme yaşanacak.”

3 Kasım 2000 Ulaştırma Bakanı Enis Öksüz; “Türk Telekomla ilgili özelleştirme ‘ben sattım’ şeklinde olamayacak. Özelleştirme adam gibi yapılacaktır. Parayı veren, değerini veren düdüğü çalacaktır.”

1 Kasım 2000 Ulaştırma Bakanı Enis Öksüz, “ Türk Telekom’u ucuza kapatmak isteyen ‘tilkiler’ var. Yerli, yabancı birçok kişi, devletin ‘altın yumurtlayan tavuğunu’ kendi ‘kümeslerine almak’ istiyorlar. Halka arzda ısrarlıyım. İnanmadığım hiçbir ifadenin veya metnin altına imza atmam.”

gunesk@interpro.com.tr