Bu hizmet sadece Türkiye’de vardır ve devam edecektir

Hükümet 2000 yılında başlayan 3 yıllık ekonomik istikrar programının başarıya ulaşması için yeni vergileri yürürlüğe koydu ve vergi süresini uzattı. Ek vergi yasasında bilişim sektörünü yakından ilgilendiren konu ise 4481 sayılı kanunla getirilen özel işlem vergisi ve özel iletişim vergileri ile bazı kurumların gelirlerinden genel bütçeye gelir aktarma imkanı veren düzenlemenin uygulama süresinin 2 yıl daha uzatılması.

Güneş Kazdağlı

Özellikle GSM operatörlerini ve GSM kullanıcılarını yakından ilgilendiren 2 yıl uzatma telefon faturalarının yine el yakmaya devam edeceği anlamına geliyor. Uzatılan vergiler de dahil olmak üzere GSM operatörleri kazançlarının yaklaşık yüzde 65’ini vergi ve katkı payı olarak devlete vermeye devam edecekler. Yüzde 65 oranının oldukça yüksek olduğunu belirten GSM operatör yetkilileri böyle bir uygulamanın dünyanın hiç bir yerinde olmadığını belirttiler. Bu arada yasa tasarısının TBMM Plan Bütçe Komisyonu’nda görüşülmesi sırasında komisyon üyeleri ağırlıklı olarak cep telefonunun lüks tüketim gibi vergilendirilmesinin yanlış olacağını ve cep telefonunun iletişimi ne denli kolaylaştırdığını kabul edilmesi gerektiğini de belirttiler.

Geçtiğimiz günlerde yapılan Telekomünikasyon Arenası toplantısında da süresi uzatılan vergiler en fazla tartışılan konular arasındaydı. Turkcell Genel Müdürü Cüneyt Türktan ekonominin can damarı olan telekom sektörü ve telekom kullanıcıları için yüzde 65’i bulan kesinti oranının yeniden gözden geçirilmesi gerektiğini söyledi. Türktan, dünya ülkelerine bakıldığında özel işlem vergisi, iletişim vergisi, eğitime katkı payı, Telsiz Genel Müdürlüğü ruhsat ücreti katkı payı gibi kesintilerin olmadığını da belirtti ve “Sadece yüzde 13’lerde seyreden bir katma değer vergisi var. Bu kesintilerin yanısıra bizdeki KDV oranı yüzde 17. Bütun bu kesinti ve vergiler kaliteyi, altyapıyı kısaca yatırımları etkiler” dedi. Turkcell Genel Müdür Yardımcısı Ruhi Doğusoy da yüzde 60 oranını geçen vergilerin getirdiği yüke değindi ve sadece at yarışlarında böyle büyük oranda vergi alındığını ileri sürdü.

Turkcell gazetemize yaptığı açıklamada ise telekomünikasyon sektörüne uygulanan vergilerin pazarı daraltacağını ve gelişimi olumsuz yönde etkileyeceğini belirtiyor. 2 yıl daha uzatılan Özel İletişim Vergisi’nin de artık temel gereksinim haline gelen iletişimi azaltacağı ve ekonominin verimliliğini olumsuz etkileyeceğinin de kaydedildiği açıklamada özetle şu bilgiler yer alıyor;

“Turkcell, hükümetin uyguladığı ekonomik istikrar paketini destekliyor, ancak programın başarısı için yürürlüğe konulan vergilerin bütün sektörlere dengeli bir şekilde dağıtılması gerektiğine inanıyor.

Turkcell, vergilerin kaldırılması ya da oranlarının düşürülmesiyle piyasanın genişleyeceğini, telefon satışlarının artacağını ve konuşma sürelerinin uzayacağını, buna bağlı olarak da KDV ile yüzde 15’lik Hazine payının, devletin gelirlerini daha fazla artıracağını düşünüyor. Pazarın büyümesi, istihdam olanaklarının genişlemesi, tedarikçiler ile bayilerin sektöre ve devlete katkılarının artması gibi dolaylı yollardan da ülkemizin ekonomisine fayda sağlayacak.

Öte yandan, yüksek bir oranda alınan ve beklenmedik şekilde süresi uzatılan vergileri, yabancı yatırımcılara anlatmakta büyük zorluklarla karşılaşılmaktadır. Sektörün yaşadığı önemli sorunlardan biri de geriye dönük uygulamalardır. Lisans Sözleşmesi’nde yer almayan konuların sürekli olarak gündeme getirilmesi, yabancı yatırımcıları korkutmaktadır. Turkcell bu uygulamaların, yabancı yatırımcıların risk alacakları piyasada önlerini görmelerini engellediğine ve ülkemizin yatırımcılar nezdinde cazibesini yitirmesine neden olduğuna inanmaktadır.”

Dağdeviren, “Toplayamadığımız paranın da vergisini ödüyoruz”

Turkcell gibi Telsim ve üçüncü GSM operatörü olan İş Tim de söz konusu uygulamadan oldukca şikayetçi. Telsim Yönetim Kurulu Üyesi Yılmaz Dağdeviren, öncelikle devletin GSM operatörlerine bakışlarının çok sıcak olmadığını belirterek ülke için yapılan hizmetin daha iyi değerlendirilmesi gerektiğini söyledi. Dağdeviren, “Turkcell ve Telsim olarak Ericsson ve Nokia’dan alınan kredi toplamı devletin 2 yıldır IMF’den alacağı kredi toplamının 5-6 katıdır. Bizlerin bu ülke için yapmakta olduğu hizmetlerin bir de bu taraftan değerlendirmesini istiyorum. Biz yüzde 65’lere varan oranlarda vergi ödüyoruz. Yani 100 lira kazanıyorsak bunun 65 lirasını veriyoruz. Üstelik bunun da ortalama 10 lirasını toplayamıyoruz. Ancak toplayamadığımız paranın da vergisini ödüyoruz. Böyle bir vergi düzeninin dünyanın hiç bir yerinde olduğunu sanmıyorum. Bunun yarısı bile yoktur. Devletimiz kendi bindiği dalı da kesiyor” dedi.

Söz konusu vergi ve kesintilere itiraz eden diğer GSM operatörü de İş Tim’di. İş-Tim Genel Müdürü Giuseppe Farina, GSM konusunda maliyetlerin, vergi oranlarının düşürülmesinin yatırıma yansıyacağını ve dolayısıyla müşteri memnuniyetinin azalacağını söyledi. Farina, vergilendirme konusunda iyileştirilme yoluna gidilmesi gerektiğini de belirtti. 

Yasa’dan alıntılar

* 31.12.2002 tarihine kadar uygulanmak üzere her nevi cep telefonu işletmecileri tarafından verilen (ön ödemeli kart satışları dahil) tesis, devir, nakil ve haberleşme hizmetleri (17.8.1999 ve 12.11.1999 tarihlerinde meydana gelen deprem nedeniyle mücbir sebep hali ilan edilen yerlerde, mücbir sebebin devam ettiği sürece abonelere verilecek ön ödemeli kart satışları dışındaki hizmetler hariç) yüzde 25 oranında özel iletişim vergisine tabidir.

Verginin mükellefi cep telefonu işletmecileridir. Bu verginin matrahı, katma değer vergisini oluşturan unsurlardan teşekkül eder. Özel iletişim vergisi, katma değer vergisi matrahına dahil edilmez. Bir aya ait özel iletişim vergisi izleyen ayın onbeşinci günü mesai saati sonuna kadar, katma değer vergisi beyannamesi ile beyan edilerek aynı süre içinde ödenir.

Bu maddede hüküm bulunmayan hallerde 3065 sayılı Katma Değer Vergisi Kanunu hükümleri uygulanır. Her nevi cep telefonu işletmecileri tarafından imtiyaz sözleşmeleri uyarınca Hazine’ye ödenecek payın hesaplanmasında özel iletişim vergisi dikkate alınmaz. Her ay tahakkuk edecek özel iletişim vergisi cep telefonu abonelerine düzenlenecek faturalarda ayrıca gösterilir.”

*16.8.1997 tarihli ve 4306 sayılı İlköğretim ve Eğitim Kanunu, Millî Eğitim Temel Kanunu, Çıraklık ve Meslekî Eğitim Kanunu, Millî Eğitim Bakanlığının Teşkilat ve Görevleri Hakkında Kanun ile 24.3.1988 tarihli ve 3418 sayılı Kanunda Değişiklik Yapılması ve Bazı Kâğıt ve İşlemlerden Eğitime Katkı Payı Alınması Hakkında Kanunun Geçici 1 inci maddesinin; - (A) ve (B) fıkralarında yer alan “1.9.1997-31.12.2000” tarihleri “1.9.1997-31.12.2002” olarak değiştirilmiştir.”

gunesk@interpro.com.tr