Yaklaşık üç ay önce kurulan Telekomünikasyon Kurumu, bugünlerde oldukça hummalı çalışmaların içinde. Kurum bir taraftan sektörü çok yakından ilgilendiren ara bağlantı, fiyat tarifeleri ve baz istasyonları konularında yönetmelik çalışmalarını sürdürürken, diğer taraftan da 4502 sayılı kanunla kendine verilen hakların sınırını genişletmek üzere çalışmalar yapıyor.

Aslı EVREN

4502 sayılı kanunla birlikte kurulan Telekomünikasyon Kurumu, 2001 başında telekomünikasyon sektöründe öncelikli olan düzenlemeleri yapmış olarak diğer faaliyetlere başlamak üzere çalışıyor. Kurumun birtakım düşünceleri ve çalışmaları Ulaştırma Bakanlığı’nın da, Türk Telekom A.Ş.’nin de pek hoşuna gitmiyor ama kurum doğru bildiği yolda gitmekten de taviz vermeyecek gibi gözüküyor. Kurum, Bu süreç içinde kendileri dışındaki kurum ya da şirketlerle çelişen düşüncelerin arkasında da hep aynı gerekçeyle duruyor: “Dünyadaki örneklerin çoğu bu yönde”. 4502 sayılı kanunda yer almayan bazı konularla ilgili olarak kanun değişikliği isteği yapma hazırlığında olan kurum, konuların hepsini biriktirdikten sonra harekete geçecek. Bu konuların başında lisans verme işinin kuruma verilmesi, tarifelerde taban fiyatı da belirleme hakkı, personel artırımı ve idari ve mali açıdan bağımsızlı engelleyen noktaların kaldırılması gibi konular geliyor.

Bakanlıkla ipler gerilecek mi?

İlk olarak Türk Telekom A.Ş. beklediğini alamamıştı kurumdan. Turkcell ve Telsim’le ara bağlantı konusunda sorun yaşayan TT, hakemlik yapması için kuruma başvurmuş ve kurumdan red cevabı almıştı. Kurum ikinci anlaşmazlığını da bakanlıkla yaşayacak gibi görünüyor. Uzun zamandır telekomünikasyon alanındaki lisansların verilmesi işinin Ulaştırma Bakanlığı tarafından değil, kurum tarafından yapılması gerektiğini vurgulayan Telekomünikasyon Kurumu Başkanı, 4502 sayılı kanunda değişiklik yapılması gereken noktalardan birinin de bu olduğunu belirtti. Değişiklik yapılması gereken noktaları biriktirdiklerini, hepsi için meclise toplu bir başvuruda bulunacaklarını da vurgulayan Yurdal, bu işin Ulaştırma Bakanlığı’nın hiç hoşuna gitmediğini de söyledi ve şöyle devam etti:

“ABD, Almanya, Fransa gibi ülkeler lisans verme işini regülasyon otoritesine vermiş durumdalar. Biz de bunun doğru olduğunu savunuyoruz. Sayın bakanım belki kızıyorlar ama biz var olan yaygın uygulamayı gösteriyoruz. Bizdeki uzmanlıkla bakanlıktaki kıyaslanabilir durumda değil. Bakanlıkta şu anda uzman kadroların yeterli olmadığını bakanlık da kabul ediyor. Bu sektördeki en tecrübeli insanları istihdam ediyoruz. Böyle bir uygulamanın çok daha doğru olacağına inanıyoruz. GSM lisanslarının verilmesi işinin bakanlıkta bırakılmasının çok haklı bir nedeni vardı. Eğer bu iş kuruma verilmiş olsaydı, kuruluş tarihi itibariyle kurum şu anda daha şartnameleri hazırlıyor olacaktı. Bu nedenle bakanlıkta bırakıldı; ama bundan sonra acil bir konu yok. Bizim düşüncemiz bakanlığımızın gerekli incelemeyi yaparak lisans işini bize vermesi. Dünya çapındaki örnekleri içeren bir bilgi raporu hazırlayıp bakanlığa sunacağız ancak bakanlık şu anda bu işe sıcak bakmıyor.

Telekomünikasyon Kurumu’nun bugünlerde üzerinde yoğun olarak çalıştığı üç adet yönetmelik bulunuyor. Ara bağlantılar, referans fiyat tarifeleri ve baz istasyonları ile ilgili olan bu yönetmelikler için çalışma grupları birkaç haftadır çalışıyorlar. Yurdal yönetmeliklerin hemen çıkmayacağını, uzmanların dünyanın çeşitli ülkelerine gidip var olan uygulamaları inceleyeceklerini vurguladı. Kanunda tarifelerle ilgili sadece tavan fiyat belirleme haklarının bulunduğunu da kaydeden Yurdal, kanunla değişiklik isteyecekleri bir konunun da tarifelerle ilgili taban fiyat belirleme hakkı olduğunu söyleyerek şöyle devam etti:

“Özellikle Internet ve GSM konusunda taban fiyatı da belirlemek gerekiyor çünkü bazı şirketler rakiplerini silmek için çok büyük indirime gidiyorlar. Bunu önleyip adil bir rekabet düzeni sağlamak gerekiyor.”

Kurul yönetmelik çalışmaları dışında bugünlerde çeşitli idari yönergeler, malzeme alımları, kiralanan ve Aralık’ta taşınılması düşünülen binanın hazırlıkları, personel atamaları, bilgisayar ihalesi ve Telsiz Genel Müdürlüğü’nden aktarılan 60 trilyon lira kadar paranın bankada değerlendirilmesi konuları üzerinde çalışıyor. Kurum ayrıca danışman bir şirketle anlaşma kararı da aldı. Danışmanlıkla ilgili ihalenin de yakında yapılması bekleniyor.

ABD’nin telekomünikasyon otoritesi olan FCC, (Federal Communication Commission), Türkiye’ye regülasyon alanında ortak bir çalışma yapma teklifinde bulundu. Yurdal’a göre regülasyon alanında dünyaya yayılmak isteyen ABD, Ortadoğu’da pilot olarak Türkiye ve Macaristan’ı seçerek teklifini yaptı. Yurdal, bu teklifin onur verici olduğunu belirterek şunları söyledi:

“20 Kasım’da Cenevre’de FCC başkanı ile bir görüşme yapacağız ve sonrasında da bir işbirliği anlaşması imzalayacağız. FCC 65 yaşında, dünyanın ilk telekomünikasyon otoritesi olarak bu alanda sonsuz tecrübe sahibi ve biz bu tecrübeden yararlanmak istiyoruz. ABD de regülasyonun yaygınlaştırılması konusunda dünyaya açılmak istiyor. Bu girişimle Türkiye’ye verdikleri önemi göstermiş oldular.”

Yurdal, ilk olarak GSM operatörlüğü hizmetini ayrı bir şirket olarak verecek olan Türk Telekom’un muhasebesini daha iyi tutması, kar zarar dengesini daha rahat kurabilmesi ve bir holding sıfatı kazanabilmesi için birimlerini ayrı şirketler haline getirmesinin daha uygun olacağını da savundu. Türk Telekom’la çalışan danışman şirketlerin de bu önerileri getirdiğini vurgulayan Yurdal, “Veri nakli, kablo TV, GSM, Internet, etkileşimli hizmetler, uydu, pazarlama, bakım onarım gibi birimlerin hepsi ayrı şirketler haline getirilebilir. Bir holding haline gelebilirler. Tavsiye edilen muhasebeleri ayrıştırılmış şirketlerin olduğu bir yapılanma. Türk Telekom’da şu anda armutlarla elmalar karışmış durumda. Muhasebesini karını zararını bilsin, ona göre davransın”dedi.

aslie@interpro.com.tr