Bankalar 2000 yılında devletin düşük enflasyon politikası ve buna bağlı olarak kar marjlarının düşmesi nedeniyle sıkıntılı bir döneme girdiler. Bankacılığın içinde bulunduğu bu durum gelirlerinin yaklaşık yüzde 40’ını bu sektörden elde eden bilişim sektörüne de yansıdı.

Pınar Uylum

Bankalar düşen karlılık oranlarını yükseltmenin yollarını ararken teknolojinin önemini birkez daha keşfettiler. Bankaların bu değişim sürecinde ortaya koyduğu stratejiler bilişim sektörü için de parlak günler vaat ediyor.

Satın almalar, birleşmeler, stratejik ortaklıkların yaşandığı bu dönemde bankalar rekabetçi ortama ayak uydurmak, karlılıklarını yükseltmek ve müşterilerini artırmak zorundalar.

Çağrı merkezi yatırımlarında patlamanın yaşandığı 2000 yılı içinde, CRM (Müşteri İlişkileri Yönetimi) uygulamaları, ATM, POS, akıllı kart, veriambarı, Internet Bankacılığı ve Internet Bankası yatırımları da öncelikli sırada. Bu teknolojilerin kullanılması artık bankalar için hayati önem taşıyor. Şubelerde gerçekleşen bir işlemin maliyeti 2.5 dolar iken bu rakam çağrı merkezleri ile 30 sente kadar düşüyor. Bu maliyetlerin Internet üzerinden 10 sente kadar düşmesi bankaların teknolojiye yatırım yapmaları için oldukça önemli etkenler.

Aslında bankalar uzun yıllardır teknolojiye yatırım yapıyorlar. Türkiye, Internet bankacılığı uygulamaları alanında dünyanın sayılı ülkeleri arasında. İnterpro Pazar Araştırma Hizmetleri A.Ş.’nin bankalararası gerçekleştirdiği araştırmada, araştırmaya katılan 35 bankanın yüzde 46.6’sı Internet bankacılığı yaptığı ortaya konuyor. Bankaların yüzde 26.7’sinde ise Internet bankacılığı geliştirilme sürecine. Bu alanda önemli aşamalar kaydeden Türk bankaları şimdi de Internet Bankası kurma yolunda önemli adımlar atıyorlar. Finansbank’ın kurduğu Fiba Internet Bankası’nın ardından diğer bankaların da Internet Bankası kurma yolunda çalışmalar yaptığı öğrenildi. Kentbank, 2001 yılında Internet Bankası’nı kurma projeleri bulunduğunu belirtirken, Doğuş Grubu’nda da Internet Bankası üzerine çalışmalar yürütüldüğü bildirildi.

Bankaların son dönemdeki teknoloji yatırımlarının sektöre etkisi hakkında bilgi aldığımız İnterpro Pazar Araştırma Hizmetleri A.Ş.Genel Müdürü Akın Evren, bilişim sektörünün gelirlerinin yüzde 40 ile 45’inin banka, sigorta ve finans kuruluşlarından geldiğini belirtti. Evren, bankacılık sektöründe bir toparlanma dönemine girildiğini söyleyerek, “Bunun için de daha fazla bilişim altyapısına gereksinim olacak. Akla ilk gelenler, daha iyi ağ yapısı, Internet bankacılığı, Internet bankacılığını yönetmek için ağ yapısına dayalı bilgisayar sistemi, güçlü yazılımlar, güvenlik yazılımları ve akıllı karta dönük uygulamalar” dedi.

Son dönemde canlanma var

Bankacılık sektöründeki bu dönemi “geçiş dönemi” olarak değerlendiren NCR Türkiye Genel Müdürü Yalçın Orhon, NCR gelirleri içinde bankacılık sektörünün payının yüzde 60 olduğunu belirtti. Bankacılık sektörünün son dönemde canlandığına dikkat çeken Orhon, “Bankacılık sektöründeki geçiş döneminin sıkıntılarını adetsel olarak yaşıyoruz. Geçen sene 20 banka ile çalışırken bu sene yaklaşık 10 banka ile iş yapıyoruz” dedi.

Orhon, bankaların özellikle bireysel bankacılık yatırımlarına hız verdikleri görüşüne katılarak, 2000 senesi içinde özellikle çağrı merkezi yatırımlarında bir patlama yaşandığını vurguladı. Bankaların yapmış olduğu yatırımların başında ATM, çağrı merkezi, veriambarı ve CRM yatırımları olduğunu da sözlerine ekledi.

Teknoloji yatırımı kar getiriyor

1999 yılına göre yaklaşık 3 kat fazla bir bütçe ile teknoloji yatırımı yaptığını aktaran Kentbank, bu yatırımların geri dönüşümünün de hızlı olduğunu vurguladı. Konuyla ilgili olarak görüşlerini aldığımız Kentbank Bilgi İşlem ve Teknoloji Grubu Koordinatörü Reha Çetin, “Yeni teknoloji yatırımlarımız devam edecek. Bu konuda da oldukça ciddi adımlar attık. Ve bunların tamamını yine iş ortaklarımızla beraber gerçekleştirmekteyiz” dedi. Çetin, “Harcadığımız paralarla , elde ettiğimiz faydaları karşılaştırdığımızda oldukça büyük bir artıda olduğumuzu görüyoruz. Bu da bizi diğerlerinden farklı kılıyor. Ciddi araştırma, fizibilite yapma, güvenilir ortak seçme gibi avantajlarımızı kullanarak teknoloji yatırımlarımızı hızla geri alabiliyoruz” dedi.

Yatırımlarını artıran bankalar olduğu gibi, bu sıkıntılı dönemde yatırım kararlarında gecikmeler olan bankalar da bulunuyor. Toprakbank Koordinatörü İbrahim Yılmaz, bankaların sıkıntılı durum içinde bulunduklarını ve bu nedenle yatırım kararlarının zor çıktığını söyledi. Personel konusunda da bir daralma yaşandığını dile getirdi. Teknoloji yatırımının kaçınılmaz bir gereklilik olduğunu vurgulayan Yılmaz, teknolojiye yönelmenin ve personel maliyetlerinin düşürülmesi görüşünde hemen herkesin hem fikir olduğunu belirterek, “Bankalar bu sıkıntılı dönemde mevcut yatırımlarını geliştirmeye yöneliyorlar” dedi.

Hızlı model değişimi

IBM Türk Finans Sektörü Satış Bölüm Müdürü Eray Yüksek de 2000 yılındaki yatırımların 1999 yılına göre 5-6 puan küçüldüğünü ifade etti. Son dönemde çok hızlı bir haraketlenme olduğunu vurgulayan Yüksek, kısılan yatırımların bu dönemde açılmaya başladığını belirtti.

Bankaların bu ortamda hızla model değiştirmeleri gerektiğini söyleyen Yüksek, “Öncelikle büyük bankalar yoğun şekilde kanallarını, ürünlerini artırarak yüksek hacimli işler yapmaya başladılar. Hızlı bir şekilde kendilerini büyük hacimli yatırımlara odakladılar. Bu da altyapı, yeni şube açılışları, çağrı merkezlerine daha çok önem vermek demek. Bu, Internet dünyasındaki hizmetleri daha cazip hale getirmek anlamına geliyor” dedi.

Yüksek, sözlerine şöyle devam etti: “Bir grup banka var ki satma, satılma ve birleşme aşamalarında güçlü olabilmek için kendi altyapılarını iyileştirmeye başladılar. Birleşmeler, satın almalar söz konusu olduğu zaman finansal olarak en güçlü durumda kalabilmek için bankalar, süreçlerine, insan kaynaklarına ve yeteneklerine yönelik ciddi yatırımlar yapmaya başladılar” dedi.

Dış kaynak kullanımı yaygınlaşacak

Bankaların, ürün kalitelerini de artırmaya başladıklarına değinen Yüksek, bu yılın üçüncü çeyreğinin proje açısından değil, kutu ve ürün satışları olarak hareketli geçtiğini söyledi. Yüksek, “Yoğun bir şekilde kredi kartı projeleri var. Bu karlı ve büyük hacimli işler getiriyor. Bu da teknoloji yatırımı demek. Bugünkü ortamda baktığınız zaman bankaların kurtulabilmesi için yaptıkları bunlar” dedi. Yüksek, Türk bankalarının 2002 -2004 yıllarında gerçek anlamda bankacılık sektörünün teknolojiyi kullanmada Avrupa’daki bankalarla rekabet edecek ölçüde olacağını belirtti.

“Bunun yanı sıra Bankalarda geçen yıllara oranla dış kaynak kullanımında önemli bir artış var. Bu konudaki tutucu yapılarını yavaş yavaş terk eden bankaların yüzde 67’si bazı bölümleri için dık kaynak hizmeti alıyor” diyen Yüksek, sonuç olarak bankaların 2000’li yılların bankacılığına şimdiden hazırlanma gayreti içinde olduğunu 2000 ve daha sonraki yıllarda bankacılıkta rağbet görecek ürünler arasında; nakit yönetimi, tüketici kredileri ve kredi kartları geldiğini söyledi.

  pinaru@interpro.com.tr