Lutfen Tiklayin

Gelecek nesil bilgisayar ağları-2000 konferansı

Spot: Yapılan araştarımalara göre ağ bilgiişlem alanında yapılan harcamalar 2003 yılında büyük değişiklik gösterecek ve 1998 de yüzde 4 olan VPN yüzde 22’ye ulaşacaktır. Ayrıca danışmanlık için 1998’de yüzde 8 olan harcama 2003 de yüzde 14’e yükselecektir.

Prof.Dr. Oğuz Manas/ Washington

Her yıl Ekim sonu Kasım başı arasında BCR (Business Communications Review) tarafından yürütülen NGN Konferansı ( Next Generation Network-2000 Conference) bu yıl 28 Ekim-3 Kasım tarihleri arasında yapıldı. Geçen yıl da olduğu gibi bu yılki yönetici yine Dr. John M. McQuillan idi. Her yıl olduğu gibi bu yılki konferansa de bir slogan seçilmişti: “Where The Net is Going Next.”

Bana göre bu yılki konferans’ın geçen yılki konferans’tan üç önemli farkı vardı:

1- Tutorial’lerin hem adedi hem de tipi arttırılmıştı,

2- Çok kaliteli üç simpozyum konferansın sonuna eklenmişti,

3- Konferansa katılım için (tutorials, teknik toplantılar, simpozyumlar) ayrılan kontenjanlar doldu ve çevrim içi (on-line) kayıt yapmak isteyenlerin karşısına: “All Sessions are Sold Out” çıkıyordu.

Katılım ücreti 2 bin 500 dolar olan ve 2 bin kişilik kontenjanı bulunan konferansın yerlerinin dolması inanılır gibi değildi. Emin olun pek çoğunuz gibi ben de reklamdır diye düşündüm. Washington’a vardığımda Stand-By kuyruğunda bekleyenleri görünce inandım. Sorduğumda sırada bekleyenlerin adedi 400 imiş.

Konferans’ın bu derece kabul görmesinin kanımca iki önemli nedeni vardı:

1- Dr. McQuillan gibi dünyaca tanınan bir ağ uzmanının tam sorumlulukla (konu ve konuşmacıların tümünün seçimi) semineri yürütmesi,

2- Teknik toplantıların sergi saati ile çakışmaması.

Teknik toplantılar 9.00-17.30 arasında yapılırken sergi 18-21 saatleri arasında açık tutuluyordu. Ayrıca sergide teknik tanıtım yapacak şirketlerin tanıtımları da yine 18-21 arasında yapılıyordu.

Konferansın kapsamı ise şöyleydi:

Tutorial’ler, teknik toplantılar

Tutorial’ler her yıl teknik toplantılarda ele alınacak konularda kendini eksik his edenlere bu eksiklerini gidermelerini olanaklı kılmak üzere planlanmaktadır. Bu nedenle bu yıl tartışılması uygun görülen teknik konular parelelinde seçilen tutoırial’lerden bazıları şöyleydi: Büyük ölçekli web siteleri: Teknoloji ve mimari, İleri Internet Protokolü Araştırması, Optic ağ bilgiişlem teknolojisi, genişband ağ bilgiişlemde ana eğilimler, kablosuz teknolojide gelişim.

Teknik toplantıların ana başlıkları arasında şu konular yer aldı: The Internet Scability Crisis: Confronting Challenges at the Core, Ağı gelecek gereksinimlere göre değiştirmek, Parayı takip et: Risk sermayesi, Optik WAN omurgaları, portal’leri geleceği.

Konferans’ta parelel olarak yürütülen üç sempozyum bulunuyordu: Optik Ağ Bilgiişlem Sempozymu, Gelecek Nesil Telephony Sempozyumu, Gelecek Nesil Servis Sağlayıcılar.

ÖZET

Konferans’tan çıkardığım sonuçlar 6 bölüm altına toplanıyor:

1- Geçen yıl hiç adı edilmeyen Büyükşehir Bilgisayar Ağları (Metropoliten, kısaca Metro deniyor.) bu sene sıklıkla ele alındı. Bunun da en önemli nedeni şu: Bu bölgede SONET tartışmasız rakipsizdi. Ancak Ethernet Gigabit ve yenilerde Terabit tartışmalarının gündeme gelmesi ile Metro’da artık bu iki taşıyıcı arasında büyük bir mücadele olacağa benzemektedir

SONET’i savunanlar Gelecek Nesil SONET’in gelecek yıl hazır olacağını ve GeEthernet (Gigabit Ethetnet) ile kolaylıkla mücadele edebilecek düzeye geleceğini ve WAN’da kesinlikle SONET ve Metro’da her ikisinin de birlikte olacaklarını söylemekteler. Buna karşılık GeEthernet savunucuları Ethernet’in hızının her 3-4 yılda bir 10 kat arttığını ve 26 yıllık deneyime sahip Ethernet’in Metro’da kesin ve rakipsiz taşıyıcı olacağını ve çok kısa süre içinde de WAN için büyük rakip olacağını açıkladılar. Ayrıca konuşmacılar GeEthernet ile ilgili açıklamalarında Metro için gerekli her türlü yazılım ve donanımın 6-8 ay içinde hazır olacağını duyurdular. Açıkça görülmektedir ki, GeEthernet çok kısa bir sürede Metro’yu tümüyle ele geçirecek ve yayılmasını WAN’a doğru sürdürecektir.

Ben ATM içinde SONET’ten kısaca söz etmiştim. Ancak anlaşıldığı kadarı ile SONET daha uzun süre gündemde kalacağa benzemektedir. Zira bu konferansta da pek çok defa belirtildiği gibi Gelecek Nesil SONET gelecek yıla hazır olacak.

2- DWDM de inanılmaz bir gelişme gözleniyor. Gelecek yıl 10 Terabit fiberin hazır olacağı ve 2002 yılında ise 50-80 Terabit fiberin devreye girmesinden söz ediliyor. Ayrıca TDM + DWDM uygulaması ile çok daha başarılı sonuçlar alınmakta olduğu görülüyor. Bu konuyu ben de DWDM konusunda yazdığım White Paper’da ele almıştım. (Ayrıtılı bilgi için: www.bilisimrehber.com.tr)

Bu yazıyı kaleme alırken aklıma 1985 yılında Türkiye Üniversite ve Araştırma Ağı(TÜVAKA)’nı kurduğumuzda Avrupa’ya bağlanışımız aklıma geldi. Ana merkez olarak Ege Üniversitesi . 9.6 Kbit/sn hızdaki modemle PİZA’ya bağlanmıştı. Pek çok üniversitemiz 4.8 ve hattağa 2.4 Kbit/sn hızda modemlerle bize bağlanarak Avrupa’ya ve Dünya’ya ulaşıyordu.

10 terabit ile 10 Kbit’i karşılaştırırsak aradaki farkın trilyon kat olduğunu görürüz. Yani 1985’şe göre hız 1 trilyon defa artmış bulunuyor.

3- Seminerde bu yıl ilk defa portal’ların geleceği (The Future of Portals) geniş olarak ele alındı. Portal konusu ülkemizde de giderek yaygınlaşıyor.

4- Geçen yıllar güvenliğe çok ufak bir dilim ayrılırken, bu yıl dört konuşmacının bulunduğu bir panelde konu tartışıldı. Bu panelde belirlediğim en ilginç sonuçları aşağıda özetliyorum:

Çalışma Informatiom Week tarafından 5 bin güvenlik personeli üzerinde yapılmış bir anket çalışması. Ankette kişilere 2000 yılında şirketlerinin donanım, yazılım ve danışmanlık giderleri dahil ne kadar harcama yapacakları sorulmuştur.

Tablodan açıkça görüldüğü gibi şirketlerin yüzde 50’si nerede ise bir PC fiyatı kadar bir ödenek ayırmayı planlamaktadır. Konuşmacılar durumun ne kadar acıklı olduğu görüşünde birleştiler.

Yine yapılan bir araştırmayı sergileyen konuşmacılar genel ağ güvenliği pazarında 2.38 milyar dolar harcama yapıldığını, bu paranın yüzde 29’unun genel inceleme için kullanıldığını ve bundan sonraki en büyük dilimin yüzde 17 ile güvenlik duvarları için harcandığını ifade ettiler. Ayni çalışmaya göre 2003 yılında harcamalar büyük değişiklik gösterecek ve 1998 de yüzde 4 olan VPN (Bilişimrehber White Paper’da VPN Beyaz Kitapçığı bulunuyor) yüzde 22’ye ulaşacaktır. Ayrıca danışmanlık için 1998’de yüzde 8 olan harcama 2003 de yüzde 14’e yükselecektir.

5- Optikal Yapıda Yenilikler ve Standartlaşma ele alınan önemli konulardan biri idi. Görüldüğü kadarı ile, dört ayrı standart kuruluş bu konu üzerindeki çalışmaları sürdürmektedir. Üzerinde çalışılan konular;

a- ASON = Automatic Switching Optical Network

b- ODSI = Optical Domain Service Interconneceted

c- MPLmS = Multiprotocol Lambda Switching

Ancak Fiber’deki yeni gelişme ve DWDM’in Lambda ile ortaya çıkışı standart kuruluşları Label Switching yerine Lambda Switching üzerine itmiş bulunuyor.

5- Gelecek Nesil Ağ Yönetimi’de tartışılan konular arasında idi. Gelecek Nesil Ağ çalışmaları devam ederken, gelecek nesil ağ yönetiminin tartışılması kaçınılmazdı. Bu konuda yapılan konuşmalar sonucunda çıkardığım sonuç; Standartların oluşturulması aşamasında Gelecek Nesil Bilgisayar Ağları Yönetiminden neler beklendiği belirlenmektedir. Nitekim konuşmacılar da bu konuda pek çok standart önerisinde bulundular. Anlaşıldığı kadarı ile her iki konudaki çalışmalar parelel olarak birlikte sürdürülecektir.

6- Tartışılan bir önemli konu da şuydu: Yeni gelişmelerin ışığında Internet Veri Merkezlerinin Yeni Yapıları nasıl olmalıdır. Bant genişliklerinin inanılmaz boyutlarda artışı ve kullanıcı isteklerinin büyüyüp çeşitlenmesi, Internet veri merkezlerinin yeniden yapılanmalarını kaçınılmaz hale gelmiştir. Bu konuda pek çok görüş ve öneri ortaya atıldı.

Sonuç:

Gelecek nesil bilgisayar ağının olması gerekli hali , tartışmaların ışığında, şu şekilde belirlendi: Çok Katmanlı-Çok Protokollu-Geçirgen(Transparent)-Tam Optik- Ağ. Bunun için çalışmaların aşağıdaki konularda sürdürülmesi gereği vurgulandı.

  • · Akıllı Optik Anahtarlar,
  • · Optik Çoklayıcılar (örneğin OA/D Çoklayıcılar)
  • · Akıllı Optik IP (OSPF-MPLmS-Ipv6
  • · Veri Ambarlarına ulaşabilmek için Fiber Kanallar,
  • · Yeni Ağ Yönetimi,
  • · Yeni Internet Merkez Yönetimi.

Seminer kapanırken gelecek seminerin yeri ve günü de duyuruldu. Gelecek seminer 5-9 Kasım 2001 tarihlerinde Boston’da yapılacak.

Not: Bu yazıda yer alan konulardan bir çoğu www.bilisimrehber.com.tr adresinde, White Paper bölümünde incelenmektedir.

omanas@vestelnet.com