Lutfen Tiklayin

Ali Akurgal
akurgal@netas.com.tr

“E-iş, iyi-iş; b2B olursa” - II

Geçen hafta, e-iş’ten iyi iş diye söz etmek istiyorsak, b2B’nin yaşama geçmesi için gerekli altyapı oluşmalı demiştik. Bu hafta ana taşıyıcı yapıya bakalım:

Günümüzde omurga (backbone) yapısında, ATM yolverme ve Frame relay ürünleri yer almakta. İletim ortamı olarak da SDH (Synchronous Digital Hierarchy) kullanılıyor. İletim hızları arttıkça bir çoklama tekniği olan tayf çoklaması kullanılıyor. Yoğun tayf çoklaması (DWDM) ile herbiri 10 Gb/s hızında bilgi taşıyan 160 değişik dalgaboyunda (renkte) ışık, bugünden aynı fiber içinden taşınabiliyor. Bu yolla da terabit hızlarında iletim olanağı bulunmakta.

DWDM, frekans spektrumunun görünür ışığa yakın bölgesinde bir sıralama. Sıralama tekniğini tanıyoruz: Frekans spektrumunun ses bölgesine yakın kısmındaki sıralamaya kuranportör demekteydik ve sıralanmış kanalları bakır tel üzerinden iletirdik. 1980’lerdeki sayısallaşma öncesinde ülkemizdeki tek iletim çoklaması yolu buydu.

Nortel Networks’ün DWDM üzerindeki etkinliği, diğer teknoloji odaklarını başka teknikleri zorlamaya yönlendirmekte. Nasıl ki, bakır tel üzerindeki çoklama tekniklerinde, PCM adıyla da andığımız PDH (Plesiochronous Digital Hierarchy), kuranportörün yerini almıştı; on yıl kadar sonra da PDH’in ya da SDH’in ışık ile kurulmuş benzeri olan (Photon over SONET) POS’u ticari olarak görmek de, büyük olasılık.

POS’u, bir aboneden çıkan optik işaretlerin, elektriksel işaretlere dönüştürülmeden, başkaları ile derlenerek demetlendiği, gideceği (ineceği) yere vardığında da demetten ayrılarak abonesine teslim edildiği sistem olarak düşünebilirsiniz.

Ama henüz ışığın fazını ya da frekansını modüle etmekten, hele hele elektriksel ortamda QAM (Quadrature Amplitude Modulation) diye adlandırdığımız hem frekans hem genlik modülasyonu tekniklerini birlikte kullanan modülasyonlardan söz eden yok. POS’ta bile taşınacak bilgiyi ışığa yüklerken ışık kaynağını yakıp söndürmekte olacağız. Hâlâ maniple ile telgraf çekme devrindeyiz.

Önümüzdeki hafta kenar (edge) ve erişim (access) teknolojilerinden söz etmek istiyorum.