Europay, Mastercard ve Visa’nın bankalara geçtiği talimatlara göre en geç 2002 yılında tüm bankalar kredi kartlarını akıllı kartlarla değiştirmek zorunda. Buna rağmen akıllı kart uygulamaları ülkemizde kendilerine yeni yer edinmeye başladı.

Kemalettin Bulamacı

Tüm dünya üzerinde hızla yaygınlaşmaya başlayan akıllı yani üzerinde güvenlik yongası bulunan kartlar, ülkemizde büyük rağbet görüyor. Europay, Mastercard ve Visa Avrupa’da kullanılan bütün kredi kartlarının en geç 2002 yılında akıllı kartlardan oluşması konusunda talimat verirken, ülkemizde bu tip uygulamalar değişik alanlarda kendine yer edinmeye başladı. Dünyada genellikle finans çevreleri tarafından uygulamaya konulan akıllı kart sistemleri personel yetki kartları, bilgisayar erişim kartları gibi güvenlik amaçlı uygulamalarda da kullanılıyor. Ülkemizdeki ilk akıllı kart uygulamasını başlatan kuruluşlar ise yine finans kuruluşları. Türkiye’nin ilk tüketici finansmanı şirketi Koçfinans’ın 1999 yılında başlattığı akıllı kart uygulaması ülkemizin ilk akıllı kart uygulaması olarak dikkat çekiyor.

Koçfinans Kredi Kartları Müdürü Laçin Öge’nin verdiği bilgilere göre Koçfinans’ın halen 200 binin üzerinde akıllıkart kullanıcısı bulunuyor. Arçelik ve Beko müşterilerine sunulacak olan akıllı kartlarla bu sayının yıl sonunda 300 bine ulaşması bekleniyor. Bu kartların yüzde 30’u ise aktif olarak kullanılmakta. Koçfinans’ın aylık sunduğu finansman hizmetlerinin üçte biri ise akıllı kartlar ile yapılan alışverişlere sağlanıyor.

Koçfinans’ın tüketim finansmanını tabana yaymak amacıyla başlattığı kart uygulamasında akıllıkart kullanılmasının ise belli başlı iki sebebi bulunuyor. Laçin Öge’nin verdiği bilgilere göre bu sebeplerden ilki ve en önemlisi üzerinde yonga bulunan kartların manyetik bantlı plastik kartların sunduğu hizmetlere ek olarak güvenlik unsurunu da içermesi. İkinci sebep ise bu kartların taksitli alışveriş yapmayı da olanaklı kılmaları.

Akıllı kartta müşterinin ismi, kredi limiti, son ödeme tarihi, son yapılan alışverişlerinin dökümü ve hediye puanı gibi belli başlı bilgiler yer alıyor. Bu bilgiler kartın üzerinden, POS makinesi ile kredi kartları merkezine ulaşmadan bile okunabiliyor. POS cihazı kredi kartları merkezi ile bağlantı kurduğunda yapılan ödemeler, en son alışverişler kredi limitinde yapılan değişiklikler gibi bilgiler güncellenebiliyor. Halen kart üzerindeki yongada çok sınırlı sayıda bilginin depolandığı akıllıkart uygulamasında önümüzdeki günlerde tüketiciyle ilgili daha detaylı bilgilerin yer alması da planlanmakta.

Ülkemizdeki akıllı kart uygulayıcılarından biri de Garanti Bankası. Pazara sunduğu Bonuscard’ta akıllıkart sistemini tercih eden banka şimdiye kadar 350 bin kart vermiş. 2001 yılı Haziran ayında ise bu kart sayısının 1 milyona ulaşması bekleniyor.

Garanti Ödeme Sistemleri Pazar Ortaklıkları Yönetmeni Melike Çilek’in verdiği bilgilere göre Bonuscard’ta halen yonganın tüm özellikleri kullanılmıyor. Temel olarak akıllı kartın yongası kazanılan puanların depolanmasında kullanılıyor. Bunun yanında kart üzerinde kartın limiti, müşterinin ismi ve adresi ile biriken puanları görülebiliyor. Önümüzdeki günlerde müşteriyle ilgili tüm bilgilerin kart üzerine aktarılması söz konusu olacak.

Akıllı kartların standart plastik kartlara oranla beş kat daha maliyetli olduğunu belirten Çilek “Bu kaynağı buraya ayırınca, mümkün olduğu kadar fazla özelliğinden yararlanmaya çalışıyoruz” diyor.

Ülkemizde akıllı kartın diğer bir uygulayıcısı ise Multinet. Kurumsal hizmet mantığıyla hizmete sunulan bu kart değişik alışveriş tiplerine göre değişik isimlerle pazara sunuluyor. Akıllı kartı elektronik cüzdan mantığıyla kullanan uygulamada, kurumlara bütçede maksimum kontrol sunuluyor. Kart üzerinde ise para sayısal olarak depolanıyor. Harcama ile azalıyor. İstendiginde yeniden depozito yatırılabiliyor.

Bankalar, vatandaşı daha iyi tanıyor

Akıllı kartların geleceği ile ilgili bilgi aldığımız BKM Genel Müdürü Uğur Güvenç ise halen ülkemizde 12.4 milyon adet kredi kartı kullanıldığını, her yıl yüzde 40 artan bu rakam doğrultusunda 2002 yılında ülkemizde 20 milyon kredi kartı olmasının beklendiğini belirtti. Akıllı karta geçiş yaptırımının neticesinde 2002 yılında ülkemizde sadece 20 milyon akıllı kredi kartı olacağına değinen Güvenç “Mevcut uygulamalarda da gördüğümüz üzere bu kart üzerinde birçok bilgi bulunuyor. Bankacılar kart verdikleri kişinin mal varlığından eşinin yaptığı işe, doğum tarihinden çocuk sayısına, araba modeline kadar tüm bilgilere sahip oluyorlar. Yani bankacılar, vatandaş hakkında devletten daha çok şey biliyor” dedi.

kemalettinb@interpro.com.tr