Internet’in emekleme döneminde, Alice Harikalar Diyarında’nın Alice’i gibi mutlu mesut, sörf yaparken, bir o siteye, bir bu siteye girmenin keyfini yaşıyorduk.

Kimi zaman ilgi duyduğumuz sitelerin haber bültenlerine üye oluyor, buralardaki yeniliklerden öncelikli olarak yararlanma fırsatı buluyorduk. Bir gün “spam” kavramıyla tanıştık. Bildiğimiz spam, yapışık, yağlı domuz eti konservesiydi. Ancak elektronik anlamda bu posta kutunuzu isteğiniz dışında dolduran mesajlar anlamına geliyordu.

Cem Kıvırcık

Saatlerini Internet ortamında geçirenler, bir siteden ötekine sörf yaparken, kimi zaman isteyerek, kimi zaman da istemeyerek, bazı e-posta servislerinin abonesi olurlar. Ya da bazı e-posta servisleri, Internet üzerinde yaptıkları pazarlama faaliyetlerinde kullanmak üzere, e-posta adreslerini veri tabanına aktarır ve bu adreslere, kullanıcılarının iradesi dışında e-posta gönderir. Sadece silerek kurtulabileceğinizi sandığınız bu eylem, aslında sizi ve ISS’nizi sömüren bir Spam sistemidir. Bakın Türkiye’de Spam’i boykot eden Anti-Spam Organizasyonunun sitesinde Spam ve zararları nasıl tanımlanıyor:

“Internet üzerinde aynı mesajın yüksek sayıdaki kopyasının, bu tip bir mesajı alma talebinde bulunmamış kişilere, zorlayıcı nitelikte gönderilmesi Spam olarak adlandırılır. Spam çoğunlukla ticari reklam niteliğinde olup, bu reklamlar sıklıkla güvenilmeyen ürünlerin, çabuk zengin olma kampanyalarının, yarı yasal servislerin duyurulması amacına yöneliktir. Spam gönderici açısından çok küçük bir harcama ile gerçekleştirilebilirken mali yük büyük ölçüde mesajın alıcıları veya taşıyıcı, servis sağlayıcı kurumlar tarafından karşılanmak zorunda kalınır.”

Spam’in yarattığı zararları örneklerle açıklamak gerekirse, AOL (America Online) mahkeme kararıyla durdurana kadar Cyber Promotions kuruluşundan günde 1.8 milyon. Bir e-postanın indirilmesi ve silinmesi için harcanan zamanı 10 saniye olarak düşünürseniz, bu kadar mailin yarattığı zaman kaybı 5000 saattir.

Spam’la ilgili dünyada bir takım organizasyonlar kurulmuş ve Spam’e karşı savaş vermektedirler. Bunlardan biri olan TASO (Türkiye Anti-Spam Organizasyonu) da 1999 yılında kurulmuş, Spam’le savaş konusunda Internet kullanıcılarını bilinçlendirme çalışmaları yapmaktadır.

Konu ile ilgili olarak Cyber-Rights ve Cyber Liberties yöneticisi Yaman Akdeniz de şu görüşleri sunmaktadır:

“Avrupa Birliği Komisyonu, Temmuz ayı içerisinde yeni bir ‘taslak kararname’ yayınladı. Bu kararnamede elektronik ortamda Spam konusuna da yer verildi. Daha önce zaten komisyon telefon ve faksla Spam konusunu ele almıştı ve bu yeni kararname ile komisyon tüketicilerin Spam’dan korunmasını Internet çağına taşımayı amaçlıyor. Eğer bu kararname yayınlandığı gibi kabul edilirse, “doğrudan pazarlama” amaçlı mailler sadece tüketici tarafından istenirse gönderilecek ve tüketicilerin onayı alınmadan bu tip mailler gönderilemeyecek.

Spam (istem dışı mesaj) sorunu Türkiye’de Internet’in büyümesi ve kullanıcı sayısının artmasıyla beraber giderek büyüyecek bir sorundur ve çözüm AB’nin yaklaşımı gibi hukuki alanda aranmalıdır. Tüketiciler ve Internet kullanıcılarının hukuk yoluyla Spam’den korunmaları sağlanmalıdır. Bunun sağlanabilmesi için acilen Adalet Bakanlığı’nın kişisel bilgilerin korunması sorununu çözmesi gerekmektedir.”

Hem Spam yapıyor, hem de Spam’a özendiriyor

Ülkemizde özellikle konu kısmında “Bedava reklam imkanı” yazan, gönderici bölümündeyse Net-Reklam ibaresinin bulunduğu bu Spam kaynağı, kendisinin yaptığı yetmiyormuş gibi, başka Spam kaynakları da yaratmak için, yerli 530 bin, yabancı 100 milyon Internet kullanıcısının e-posta adresini peynir ekmek gibi pazarlamaktadır. Gönderici adresinde ha.sezgin@ixir.com yazan bu şahıs, daha önceleri satış yapmak için adını ve telefonunu veriyorken, aldığı tepkilerden dolayı bu bilgileri saklayarak Spam faaliyetlerine devam etmektedir. Ne yazık ki, Türkiye’deki hukuk mevzuatı bu gibi kişilere ceza verilmesine müsait olmadığı için, bu Spam’ci şahıs eylemlerine devam edecek, kendisi gibi Spam’cilerin üremesine olanak sağlayacaktır.

Spam’in elektronik bir suç olarak kapsama alınması, Internet kullanıcısının zamanını ve parasını çaldığının, bant genişliğini işgal ettiğinin ve ülke ekonomisi aleyhine çeşitli zararlara yol açtığının Türkiye’de de kabul edilmesi halinde, bu satırlarda yazanlar Spam’ciler için bir suç duyurusu olarak nitelendirilecek ve suçlular cezasını çekecektir. Spam’siz günler dileğiyle...

cemk@interpro.com.tr