TTGV'de çifte risk sermayesi şirketi

Türkiye'de son altı aydır risk sermayesi sektörünün hareketlenmeye başlamasını, TTGV Kurumsal Planlama ve Finansman Grupları Direktörü Ferdi Miskbay bütün kuruluşlar için rahat para kazanma döneminin bitmesinin bir göstergesi olarak değerlendiriyor.

Gamze GÖKER

Türkiye Teknoloji Geliştirme Vakfı(TTGV) biri 2000 yılı içerisinde diğeri 2001'de kurulmak üzere iki risk sermayesi yatırım ortaklığı için görüşmelere başladı. İşRisk'i kuran ve Hazine Müsteşarlığı'ndan onay alma aşamasında olan İş Bankası ve Avrupa Yatırım Bankası olası ortaklardan ikisi.

Hazine Müsteşarlığı Dünya Bankası ile yaptığı bir ikraz anlaşması ile Endüstriyel Teknoloji Projesi için 155 milyon dolarlık bir kredi sağladı. Bu krediyi Ulusal Meteoroloji Enstitüsü, Marmara Araştırma Merkezi, Türk Patent Enstitüsü ve TTGV kullanıyor. TTGV payına düşen 60 milyon doları teknoloji hizmet merkezleri, teknoparklar ve risk sermayesi şirketi için kullanmayı planlıyor. İki risk sermayesi yatırım ortaklığına yapacağı yatırım ise 7 milyon dolar. Risk sermayesi hem TTGV'nin vakıf sözleşmesinde hem de Dünya Bankası'yla yapılan ETP sözleşmesinde gündemde olan bir konu. İlk risk sermayesi şirketi için altyapı çalışmalarını tamamlayan TTGV bugünlerde ortak adaylarıyla görüşmeler yapıyor.

TTGV olarak ortak olacakları şirkette sağlam bir teknolojik yapı, yüksek teknoloji gibi özellikler arayacaklarını hatırlatan TTGV Kurumsal Planlama ve Finansman Grupları Direktörü Ferdi Miskbay, teknoloji geliştirmenin yegane aracının risk sermayesi olduğunun altını çizdi.

Dünya Bankası sözleşmesi kurallarına göre bir risk sermayesi şirketine en fazla yüzde 30'luk bir payla ortak olabileceklerini açıklayan Ferdi Miskbay, geri kalanın da özel sektörden sağlanması gerektiğini kaydetti.

İşRisk Hazine'den onay bekliyor

İş Risk Sermayesi Yatırım Ortaklığı A.Ş. 20 trilyon(32 milyon dolar) ödenmiş, 200 trilyon kayıtlı sermaye ile kuruldu. Türkiye'de risk sermayesi konusunun öncülüğünü yapmayı amaçladıklarını belirten İş Bankası Genel Müdür Yardımcısı Yusuf Ziya Toprak, kendileri ile ortaklığa yalnız TTGV değil birçok kuruluşun ilgi duyduğunu söyledi. Resmen kurulma aşamasının tamamlanmasından sonra ortaklığın sözkonusu olacağını belirten Toprak, İş Bankası iştirakleri olan Anadolu Hayat, Anadolu Sigorta, Sınai Yatırım Bankası, Türkiye Sınai Kalkınma Bankası'nın da ortaklar arasında olduğunu açıkladı. Toprak, İş Risk Sermayesi Yatırım Ortaklığı'nın İş Bankası'nın ciddi bir girişimi olduğu yorumunu yaptı.

Avrupa Yatırım Bankası'nın da kendilerinden ortaklık teklifi beklediğini bildiren TTGV Kurumsal Planlama ve Finansman Grupları Direktörü Ferdi Miskbay, Ürdün'de risk sermayesi uygulamaları olan Avrupa Yatırım Bankası ile koşullar belli bir noktaya geldiğinde tekrar iletişime geçeceklerini söyledi.

" Risk sermayesi kavramı yanlış anlaşılıyor"

Türkiye'de son altı aydır risk sermayesi sektörünün hareketlenmeye başlamasını Türkiye’de bütün kuruluşlar için rahat para kazanma döneminin bitmesinin bir göstergesi olarak değerlendiren Miskbay sözlerine şöyle devam etti: "Faizler düştüğü, devlete yüksek faizlerle para verme dönemi bittiği için yatırımcılar artık birşeyler yapmak gerektiğini görüyor. Çok kısa bir süre önce sermaye kuruluşlarının bile karlarının yüzde 50’sini repo gelirleri oluşturuyordu. Şimdi herkes bir yatırım arayışı içinde."

Türkiye’de risk sermayesi kavramının yanlış algılandığını vurgulayan Ferdi Miskbay, " İşin içerisinde biraz risk olan her şeye, batak şirketleri kurtarmaya bile risk sermayesi deniyor. Bize göre risk sermayesi küçük, kısa bir sürede gelişebilecek, çok fazla verim elde edilebilecek, risk alınan ama getirisi çok fazla olan yatırımlar."

Farklı bir yönetim anlayışı

Miskbay, kuracakları risk sermayesi yatırım ortaklığı ile genel müdür ve yardımcısının bulunduğu, yönetim kurulundan oluşan klasik şirket yönetim mantığını değiştirmeye çalışacaklarını belirtti. Türkiye'de SPK Tebliği'ne göre halka açık anonim şirket olarak kurulabilen risk sermayesi yatırım ortaklıklarının dünyadaki uygulamalarda genellikle risk sermayesi fonları şeklinde kurulduğunu söyleyen Miskbay, her fonun bir yönetim grubu(management team) tarafından yönetildiğini ifade etti. Sistemin işleyişinin ise yeterli birikime ve yeteneğe sahip kişilerden oluşan bu gruplara dayandığının altını çizen Miskbay, kendi şirketlerinde management team anlayışını yerleştirmeyi istediklerini belirtti.

TTGV'nin risk sermayesi yatırımı yapacağı şirketleri şöyle tanımlıyor:

  • Türkiye'ye özgü teknoloji içeren ürünler üreten veya mevcut durumunu önemli ölçüde geliştiren;
  • Bilişim teknolojileri, biyoteknoloji, ileri malzemeler ve komünikasyon gibi ileri teknoloji gerektiren iş sahalarında faaliyet gösteren;
  • En azından bir kısmı Türkiye'de gerçekleştirilmiş olan yüksek değerde Ar-Ge çalışmasına dayanan ürünler üreten şirketler.

gamzeg@interpro.com.tr