Bir aydan fazla bir zamandır tartışmaları süren ve kabineyi birbirine düşüren baz istasyonları konusuna son noktayı Ulaştırma Bakanlığı koydu. Bakanlık, yayınladığı bir yönetmelikle baz istasyonlarının nasıl kurulacağına ve var olanlar için nasıl uygulamalar yapılacağına açıklık getirdi.

Aslı EVREN

Yaklaşık 1.5 ay önce Yargıtay’ın, çatılarında bulunan GSM baz istasyonunun beş kişinin kanserden ölümüne yol açtığı gerekçesiyle Başbakanlık’a başvurmasıyla başlayan baz istasyonu krizine son noktayı Ulaştırma Bakanlığı koydu. Milli Eğitim ve Çevre bakanlarıyla Ulaştırma Bakanı’nı karşı karşıya getiren baz istasyonlarının kuruluş yerleri, ölçümleri, işletilmesi ve denetlenmesi hakkında bir yönetmelik çıkaran Bakanlık, baz istasyonlarının kuruluş yerlerine sınırlamalar getirirken meskun mahal adı verilen bölgelerde de ölçümün üstüne çıkan istasyonların kurulmasını yasakladı. 4 Ağustos 2000 tarihli Resmi Gazete’de yayınlanan yönetmeliğe göre baz istasyonları, sağlık kurumları ile okul öncesi eğitim, temel eğitim ve orta öğretim kurumlarına ait alanlara ancak kurumun yetkilisi ve söz konusu il veya ilçenin mülki amirinden izin almak şartıyla kurulabilecek.

Yönetmelikte ilk olarak ölçümü yapacak yetkili kuruluşlar şu şekilde sıralanıyor:

Bakanlık ve/veya görevlendireceği kurum ve kuruluşlar, TÜBİTAK’a ait ölçüm merkezleri, bakanlıkça tespit edilecek üniversitelere ait ölçüm merkezleri, uluslararası akreditasyon belgesi olan gerçek veya tüzel kişiliğe sahip bağımsız elektromanyetik alan ölçüm laboratuarları, akredite laboratuarlar tarafından ölçüm cihazları kalibre edilmiş olan ve bakanlıkça onaylanan ölçüm kurum veya kuruluşlar ve bakanlık denetiminde yapılmak kaydıyla; mobil telekomünikasyon şebekesi işletmecileri.

Yönetmeliğin bundan sonraki bölümünde ölçüm cihazlarının ne gibi özellikler taşıması gerektiği anlatılıyor. Ölçüm sırasında yapılacak işlemler bölümünde ise ölçümlerin, ölçümü yapılacak hücrelerin konuşma yükünün en yoğun olduğu saatlerde yapılacağı belirtiliyor.

Yapılan ölçümlere göre baz istasyonunun limit değerleri aştığı tespit edilirse işletmeciye istasyonu normal değerlere getirmesi için yedi günlük süre verilecek. Bu süre içinde belirlenen değerlere indirilmeyen baz istasyonları kapatılacak ya da söktürülecek. İstasyonun ölçüm değerleri limit değerlerinin altında kalırsa da bu istasyonun standartlara uygun olduğuna dair bir belge Bakanlık tarafından ölçüm yapan kuruluşa ya da işletmeciye verilecek.

Yönetmelikte bu konuların dışında istasyonlarla ilgili aylık raporların hazırlanıp bakanlığa sunulması gerektiği, limit değerlerin aşıldığı taktirde meskun mahallere baz istasyonu kurulmayacağı, baz istasyonlarında yapılacak değişikliklerin bakanlığa rapor edileceği de beliritliyor.

Baz istasyonu tartışmasının tarihçesi

Yargıtay’ın kurumlarında çalışan beş kişinin baz istasyonu kurulduktan sonra kansere yakalanarak öldüğü gerekçesiyle Başbakanlık’a bir tedbir alınması için başvurmasından hemen sonra Milli Eğitim Bakanlığı okullardaki baz istasyonlarının kaldırılmasına karar vermiş, Çevre Bakanı da bir genelge yayınlayarak baz istasyonlarına kısıtlamalar getirmişti. Türk Telekom Genel Müdürü İbrahim Hakkı Alptürk, baz istasyonlarının zararlı olduğuna dair bilimsel kanıt bulunmadığını ve bunun GSM 1800 lisansları öncesinde öne sürülen kasıtlı bir iddia olduğunu söylerken, Ulaştırma Bakanı Enis Öksüz de önce iddiaları reddederek diğer bakanlarla ciddi tartışmalara girmişti. Bakan Öksüz sonradan baz istasyonlarıyla ilgili iddialara hak vererek yönetmeliği çıkardı.

aslie@interpro.com.tr