Kara haberler üst üste gelirmiş. Şimdi de pabuçları dama atıldığı söylenen klasik satıcıların “yeni yetmeleri” Internet’te alaşağı edeceklerine ilişkin haberler ortalığa yayılmakta.

Ardından, soğuk savaş döneminin ünlü “domino teorisi” hortladı. Bunun nedeni Internet şirketlerinin yatırım portföylerinde başka Internet şirketlerinin hisselerinden bol miktarda bulunması.

İşlerin iyi gittiği, yani e-şirket hisselerinin yükseldiği dönemde bu hisselerden satış yapılarak faaliyet zararları kapatılıyordu. (Biz bu öyküyü biliyoruz galiba?)

Şimdiye kadar birer can simidi olan bu hisseler birden birer el bombasına dönüşmüş durumda. Örneğin, Amazon’un portföyünde drugstore.com, ashford.com, homegrocer.com ve pets.com hisseleri olduğu belirtiliyor. Şubat ayı fiyatlarına göre bunlarda yüzde 70-90 değer kaybı söz konusu. Bir başka ifadeyle Amazon’un yatırımları son aylarda 1.4 milyar dolar değer kaybetmiş bulunuyor. (Satın aldığı değerlere göre ise Amazon’un hala yüzde 38 artışda olduğu belirtiliyor.)

Benzeri şekilde, aralarında Dell, Intel, Microsoft’un da yer aldığı 28 şirketin 99 yılında e-şirket’lere yaptıkları yatırımın 6 milyar dolar olduğu belirtiliyor. Yatırımların değer kaybı Dell’de 600 milyon doları, Microsoft’ta 1 milyar doları buluyor.

Şirket hesaplarını denetleyen Securities and Exchange Commission e-şirketlere uyarı yağdırmaya başlamış. Uyarının nedeni bu şirketlerin kâr gösterebilmek için olmadık makyajlara kalkışması. Öyle görülüyor ki ABD’de hızlı spekülasyon dönemi bitiyor. Fiyat oluşumlarında yeniden reel karlılık etkili olmaya başlayacak. Karlı olmayan şirketlerden kaçışın bir domino etkisi yaratmasından korkuluyor.

Bütün bunlardan bize ne demiyelim. Çok yakında bizi de yakından ilgilendirebilir. ABD’de denizin tükendiğini gören maceracı sermaye gruplarının kendilerine yeni ülkeler aramaya başladıkları belirtiliyor. Amaç, şişirilmiş şirket değerleri yaratıp yerel borsalardan para transfer etmek.

Umarım, sektörümüzde hızlanmaya başlayan borsaya açılma çalışmaları maceracı sermaye gruplarının eline geçmez.