Internet pazarını değerlendiren ISS’ler, 2 yıl içinde pazarın büyük ölçüde değişeceğini ve sadece katmadeğerli hizmetler verebilen Internet servis sağlayıcıların şirketlerin ayakta kalabileceğini belirttiler.

ÖZGÜR KARAGÖZ

Her geçen gün yeni oyuncuların pazara girmesiyle Internet daha geniş kitlelere ulaşır oldu. Internet servis sağlayıcılar ise, içerik hizmetlerine daha çok ağırlık vermeye ve müşterilerine nasıl daha farklı hizmet vereceklerinin yollarını aramaya başladılar. Öte yandan büyük ISS’lerin küçük ISS veya Internet şirketlerini satın almaya ve incubator şirketler kurmaya başlamaları son günlerin en çok konuşulan ve tartışılan konuları oldu.

Internet pazarının nereye doğru gittiğini görebilmek amacıyla, ISS’lerden Internet pazarının önümüzdeki 2 yılını değerlendirmelerini istedik. ISS’lerden aldığımız bilgilere, önümüzdeki iki yılda, müşterilerine uzun vadeli hizmetler verebilen, kalıcı birtakım faydalar sağlayan şirketlerin ayakta kalacağı ve belli konularda uzmanlaşmış şirketlerin oluşacağı görüşü ortaya çıktı. ISS’lerin uzmanlaşacakları bu konular ise, içerik, elektronik ticaret ve incubator’lük olarak belirtildi. Ayrıca servis sağlayıcıların, özellikle de erişim servisinde uzmanlaşmış şirketlerin altyapılarını büyütecekleri ve omurga işletmecilerinin pazarda etkin rol oynayacağı da kaydedeildi.

4 ISS kalacak

Internet şirketlerinin hangi hizmetlere ağırlık verecekleri konusunda pazarın durumunu dikkate alarak birtakım tercihler yapmaları gerektiğini ifade eden Turk Nokta Net Genel Müdürü Ahmet Yürekli, 2002’ye girerken bireysel erişim pazarında 4 adet ISS kalacağını söyledi. Yürekli, “Turk Nokta Net’in kurulduğu yıllarda içerikten bireysel hizmetlere, kurumsal hizmetlere, elektronik ticarete ve Linux tasarımına kadar, her alanda bütün şirketler faaliyet gösteriyordu. Ama bunların her biri artık birer uzmalık alanı olmaya başladı” dedi. Bu uzmanlıkların artık daha da derinleşeceğini belirten Yürekli, şirketlerin iyi oldukları alanı seçip, kaynaklarını oraya yönlendirmeleri gerektiğini vurguladı.

Müşteriye yapılan yatırımlar yoğunlaşacak

Konuyla ilgili bir olarak görüşlerini aldığımız Vestelnet Genel Müdürü Cem Soysal ise, Türkiye’de Internet sektörünün çok sağlıklı bir şekilde büyüdüğünü vurgulayarak, pazarın bugünkü büyük oyuncularının 2 yıl sonra da yine büyük pazar paylarına sahip olacaklarını söyledi. Soysal, “Önümüzdeki yıllarda çeşitli konularda uzmanlaşmış şirketler ortaya çıkacak. Her şirket kendi alanında büyümesini sürdürecek” dedi. Şirketlerin ağırlıklı olarak uzmanlaşacakları alanın içerik olduğunu öne süren Soysal, içerik maliyetlerinin düşeceğini, birçok içerik servisinin Internet üzerinden tüketilir duruma geleceğini vurguladı. Bugün ISS’ler için altyapı yatırımlarının ön planda olduğunu söyleyen Soysal, “Yakında bu altyapı yatırımlarının yerini müşteriye yapılan yatırımlar alacak. Elektronik ticaret platformları üzerinden müşteriye bambaşka değerler katılacak. Internet üzerinden tüketilen servisler arttıkça müşteriye daha fazla yatırım yapılacak” dedi.

Yabancı yatırımcılar gelecek

Netone Satış ve Pazarlama Müdürü Mehmet Erkmen, 2002’ye girerken Türkiye’de birçok küçük ISS’nin büyükler tarafından satın alınacağını, yabancı yatırımcıların Türkiye pazarına girmesiyle bazı ISS’lerin ayakta kalamayacağını ya da işlev değiştirerek farklı hizmetler vermeye başlayacaklarını vurguladı. Erkmen, yabancı yatırımcıların pazara girmesiyle birlikte önümüzdeki 2 yıl içinde 10 ya da 15 tane ISS’in ayakta kalabileceğini iddia etti. ISS’lerin ayakta kalabilmeleri için öncelikle yatırım yapmaları ve vizyonlarını çok iyi belirlemeleri gerektiğini belirten Erkmen, Internet şirketlerinin kar elde edebilmeleri için müşterilerine katma değerli hizmetler sunmaları gerektiğine dikkat çekti. Erkmen, bu katma değerli hizmetleri şöyle sıraladı: VPN (Virtual Private Network), VPDN (Virtual Private Dialup Network) ve VoIP (Voice Ove IP).

Pazar beklenen seviyeye gelmedi

İhlas.net Genel Müdür Yardımcısı Ömer Demir ise, bu görüşlerden farklı yorumlar yaptı. Şirketlerin bütün hizmetleri birbirine paralel olarak yürütmesi gerektiğini söyleyen Demir, “Bir ISS, sadece Internet erişimi ya da içerik hizmeti vererek ayakta kalamaz. Mutlaka kurumsal hizmetlere de yer vermesi gerekiyor. Bilişim şirketi görünümündeki ISS’lerin daha kolay ayakta kalacağını düşünüyorum” dedi. Demir önümüzdeki 2 yıl içinde pazarda yalnızca 4 ya da 5 tane ISS’in ayakta kalabileceğini söyledi. Türkiye’de Internet erişimi sağlayan cihazların satın alınabilirliğinin hala yüksek olduğunu, Internet pazarının beklenen seviyeye henüz gelemediğini ifade eden Demir, tek bir alana odaklanmanın şirketler için doğru bir strateji olmadığını da sözlerine ekledi.

ozgurk@interpro.com.tr