Borsa uzmanları teknoloji şirketlerinin borsa falına baktılar. Uzmanlar teknoloji şirketlerinin geleceğini parlak görüyorlar. Bu şirketlerin gelecekteki potansiyellerinin de altını çizen uzmanlar teknoloji şirketlerinin hisselerini kendi al listelerinde yer aldığını söylediler.

Güneş Kazdağlı

Borsa uzmanları İMKB’deki teknoloji hisselerine ilişkin beklentilerini tek cümleyle özetliyorlar; “Teknoloji hisselerinin borsada satın alınan değeri onların büyüme potansiyelleri.” Klasik ekonomi şirketlerinin büyüme potansiyellerinin artık çok az olduğu ve az olan bu potansiyelin de boyutlarının belli olduğu belirtiliyor. Uzmanlar, teknoloji şirketlerinde ise potansiyelin çok fazla olduğu ve büyümenin sınırlarının henüz çizilmediği düşüncesindeler. “Tabi sınırları çizilmeyen bu potansiyel aynı zamanda riski de beraberinde taşıyor. Ancak yeni dünyada risk almazsanız büyüme şansınız zaten yok” diyen uzmanlar yaşanan gelişmelerin bu şirketler için çeşitli avantajlar sağlayacağını ifade ediyorlar.

İMKB’de işlem gören teknoloji şirketleri arasında Netaş, Alcatel, Aselsan, Türk Pirelli Kablo, Logo, Escort ve Turkcell yer alıyor. Bu şirketler için avantaj oluşturacak gelişmeler uzmanlar tarafından şu noktalarda özetleniyor;

• Türk Telekom’un özelleşme sürecine girmesi.
• Katma değerli hizmetlerin liberasyonu.
• 3 ve 4’üncü GSM’in devreye girmesi ve bunun için yapılacak altyapı yatırımları.
• PC penetrasyonunun düşük olması ve kampanyalarla PC sayısının hızla artması.
• Internet alanındaki gelişmeler ve şirketlerin bu alanda yapılanmaları.

Borsa uzmanları İMKB’de işlem gören teknoloji şirketlerini şöyle değerlendiriyorlar;

Garanti Yatırım Başak Engin: Altyapıcıların önünde büyük fırsatlar var

Ekipman sağlayan Alcatel ve Netaş’ın önünde 2 önemli fırsat var. Bu fırsatlardan biri Internet diğer GSM. İki şirketin de hedefi bu alanlarda satışlarını artırmak. Çünkü ikisi de şu dönem ağırlıklı olarak TT’ye altyapı sağlayıcı konumundalar.TT’ye de satışlarını bırakmak istemiyorlar. Biraz daha düşük ama çok daha önemli 2 pazar haline geldiklerini umdukları Internet ve GSM sektörlerine iş yapmayı da hedefliyorlar. Özellikle Netaş’ın Internet konusunda çok ciddi bir atılımı var. Alcatel’in de Turkcell’le imzalayacağı bir anlaşma gündemde. Bu konuda ön anlaşma imzalandı. Bu anlaşmayla Turcell’e GSM konusunda ekipman sağlamayı düşünüyor. Ayrıca bu 2 şirket Türkiye’yi merkez olarak kullanarak Türki Cumhuriyetlerine ihracat yapmayı da düşünüyorlar. Önlerinde satışlarını ve karlılıklarını artırma konusunda önemli bir potansiyel var.

Escort ve Logo’ya gelince. Escort’un Türkiye PC pazarında ciddi aşamalar kaydetmesi bekleniyor. PC sayısının yıl sonunda 2.4 milyon olması öngörülüyor. Logo da özellikle KOBİ’lere yazılım satan bir şirket. Yurtdışına yönelik de çeşitli planları var ve iyi yönetilen bir şirket. Önümüzdeki günlerde satışlarını ciddi oranda artırabileceklerini düşünüyorum.

Turkcell’in ise durumu çok ayrı. Türkiye’nin lider GSM operatörü, Turkcell’in halka arzında oluşturulan konsorsiyumda olduğumuz için bir tavsiyede bulunamıyorum. Ancak 17 milyar dolarlık bir şirket değeriyle bir çok şirketin piyasa değerini katlamış durumda.

Yıl sonuna kadar ne olacak sorusuna gelince; Logo halka arz edildikten sonra çok hızlı gitti, yıl sonuna kadar böyle gideceğini sanmıyorum. TT’nin özelleştirmesi ve yeni GSM’ler nedeniyle Alcatel ve Netaş bizim “al” listemizde. Biz bu şirketlerin dolar bazında yüzde 50 yukarı çıkma potansiyelleri olduğunu düşünüyoruz. Sonuç olarak Nasdaq’daki son gelişmelerle insanlar daha temkinli olmaya başladılar. Ancak bir potansiyel var ve bu potansiyel risklerine rağmen devam edecek.

Alan Yatırım MenKul Değerler Tuncay Turşucu

Türk Telekom’un özelleştirilmesi ile teknoloji altyapısı şirketleri için önemli bir süreç başlamış oldu. Söz konusu süreçte başta GSM altyapısının hazırlanması telekomun gereksinim duyacağı yatırımların yapılması, Internet teknolojisine yatırımların başlaması gibi büyük projeler Türkiye’de faaliyet gösteren telekomünikasyon şirketleri için büyük önem taşıyor. Başta GSM altyapısı hazırlanmasında ekipmanların yarısı yurtdışından, diğer yarısı ise yurtiçinden sağlanacak. Bunda en büyük neden olarak, dünyada hiç bir şirketin tek bir lokasyonda her şeyi aynı anda üretmemesi gösterilebilir. Bu durumda ekipmanın tamamının yurtdışından gelmesi imkansız olarak gösteriliyor.

TT’nin en iyi müşterisi olması ve satışlarının yüzde 75-80 gibi büyük bir bölümünü Telekom’a gerçekleştiren Alcatel’in Türkiye’de yakın gelecekte yaşanacak teknoloji altyapısının hazırlanmasında en büyük fayda sağlayacak şirket olacağını düşünüyoruz. Telekom ile ilişkilerinin yüksek düzeyde olması ve özelleştirme sonrasında yüzde 51 oranında payın yine devlette kalacak olması önemli bir avantaj. Bunun yanında 2000 yılı net kar beklentilerine yönelik olarak en düşük F/K ile işlem gören Alcatel’de geleceğe yönelik beklentilerin hızlı şekilde alınacağını düşünüyoruz. İkinci büyük faydayı sağlayacak olan şirketin Netaş ve sonrasında Aselsan olacağını öngörüyoruz.

Alcatel;

• 2000 yılında 200 milyon dolar ciro hedefliyor.
• Internet altyapı çalışmalarını fırsat olarak görüyor, 2 yeni GSM altyapısında oldukça önemli bir pay almayı hedefliyor.
• Çin’de telekomünikasyon sektöründe yüzde 20-25 pazar payına sahip.
• Cep telefonlarında yüzde 8-10 pazar payını yüzde 15-20 seviyesine çıkarmayı planlıyor.
• TT’nin özelleştirilmesi sonrasında altyapı yatırımlarında büyük fayda sağlamayı bekliyor.
• 2000 yılında 9.8 trilyon TL net kar bekliyoruz.

Netaş

• 2000 yılında 14.4 trilyon TL net kar bekliyoruz.
• GSM altyapısının hazırlanmasıyla yakından ilgileniyor.
• Her yıl ortalama yüzde 20 büyüme hedefliyor.
• Şirket geçen günlerde Rumeli Holding’e ait RTNET ile 3.2 milyon değerinde Türkiye altyapısının kurulması için anlaşma imzaladı.
• Ayrıca optik iletişim alanına 15 milyon dolar, IP alanına 20 milyon dolar ve GSM teknolojilerine 6 milyon dolar yatırım yapma kararı aldı.

Aselsan:

• 2000 yılında 8.3 trilyon TL net kar bekliyoruz.
• Şirket ilk 5 ayda 28.3 trilyon TL satış gerçekleştirdi. Bunun yüzde 14.5’i ihracat.
• 2000 yılı cirosunu TL bazında yüzde 100 artırarak 167.8 trilyon TL düzeyine çıkarmayı planlıyor.
• İngiliz Mata British Aerospace şirketi ile Rapier MK2 füzelerinin üretimi için anlaşma imzaladı. Projeyi 6 yılda tamamlamayı hedefliyor. Projenin toplam değeri 1.6 milyon sterlin düzeyinde.

Escort:

• 1998 yılında 4.5 milyon dolar zarar gerçekleştiren Escort 1999 yılında karını 2.1 milyon dolar düzeyine çıkarmayı başardı. 2000 yılında şirketin net satışlarının dolar bazında yüzde 99 artışla 68 milyon dolar düzeyine çıkması bekleniyor. Net karının ise yüzde 246 artışla 7.3 milyon dolar seviyesinde gerçekleşmesi tahmin ediliyor.
• Escort Computer, Internet sektöründeki hızlı gelişim ve bilişim sektöründeki yaptığı işbirlikleri neticesinde başlattığı kampanyalar ile pazar payını korumayı ve yükselen bir trend içine girmeyi hedefliyor.

Ata yatırım: Nihat Narin

Ben teknoloji sektörüne oldukça pozitif bakıyorum. Alcatel ve Netaş’ın özel bir durumu var. Bunlar 1999 yılı ortalarından itibaren çok ciddi bir fiyat artışı yaşadılar ve piyasa değerlerini etkiledi. Netaş şimdi neredeyse 750 milyon dolar gibi değerle işlem görürken Alcatel’ın değeri yaklaşık 400-450 milyon dolar seviyelerinde. Beklentilerin kısmen satın alındığını bu iki şirket için söyleyebilirim. Ama bu bittiği anlamına gelmiyor, çünkü sektörün henüz başındayız. Bir çok gelişmeler daha yaşanmadı. TT’nin tekelinin kırılması önemli gelişme bir olacak, çünkü bütün katma değerli işler onun altında yatıyor. Internet ve GSM örneklerinde olduğu gibi artık devletin yanında özel sektör yatırımları da var. Doğal olarak bu iki şirket gibi diğer şirketlerin de -Simko gibi- büyümeleri daha hızlanacak. Örneğin Netaş bir çok ISS’in altyapı işini üstlendi. Bu Netaş için bir avantaj. Alcatel bu konuda biraz geri kaldı, ancak Alcatel’in de Turkcell ile birtakım görüşmeleri var. Turkcell’e ekipman sağlama çalışması içinde. Bunun ötesinde TT’nin özelleştirilmesi Eylül ayı itibariyle başlayacak, eğer orada yüzde 20 gibi bir satış gerçekleşirse yatırım miktarında ciddi bir artış olacak demektir. Doğal olarak oradaki pastanın da büyüdüğünü düşünürsek, yine Netaş ve Alcatel’in iyi bir sonuca gideceğini düşünebiliriz. Bu şirketler 1999 yılını kötü geçirdiler. Netaş şatış rakamı olarak 200 milyon doları zor buldu. Alcatel de yaklaşık 150 milyon dolarla yılı kapattı. Bizim tahminimiz Alcatel’in yıl sonuna kadar 200 ile 210 milyon dolar gibi bir seviyeye ulaşması yönünde. Netaş için ise 250 ile 260 milyon dolar öngörüyoruz. Bu rakamlar 1999’a göre çok ciddi büyüme gerçekleşeceğini gösteriyor.

Escort ve Logo, Turkcell’e gelinceç. Sektör olarak Türkiye’deki PC penetrasyonuna baktığımız zaman gerek Escort’un olsun gerekse diğer PC dağıtıcı, üretici, pazarlayıcı şirketler için pazarın büyük oldğunu görüyoruz. Bugün 2 milyona yakın PC kullanıcısı var. 65 milyonluk bir ülkede yaşıyoruz. Burada tek kriter PC’lerin fiyatlarının aşağıya çekilmesi olacak. Pazarın büyümesi mutlaka Escort’u da etkileyecektir. Escort’un borçlarını, finansal yapısını düzeltmesi gerekiyor o da sanırım halka arza gelen parayla yoluna girecek. Kampanyaları ile bu gelişmeleri destekleyebilirlerse Escort iyi bir şirket. Ama biz Escort’un değerlenmesini yaklaşık yüzde 20 iskontolu bulmuştuk. Escort’la ilgili önerimiz devam ediyor. Logo için daha farklı düşüncelerimiz var, Çünkü Liogo bir yazılım şirketi ancak Logo’nun biraz daha altyapısının sadece yazılımdan ziyade bir Internet altyapısına dönüşebileceği üzerine birtakım tezlerimiz var. Logo’nun içerisinde gerçekten birtakım potansiyeller var. Uzun dönem içerisinde iyi bir şirket olacak diye tahmin ediyorum. Turkcell için hala konsorsiyumdaki sessizlik dönemimiz devam ediyor.

Pirelli Kablo’daki gelişme

Borsa uzmanları İMKB’de işlem gören Türk Pirelli Kablo konusunda da yorum yaptılar. Uzmanlar Pirelli Kablo’yu ayrı bir kategoride değerlendirmek gerektiğini belirterek şu yorumu yaptılar;

“ Bildiğiniz gibi Pirelli kablo üreticisi bir şirket. Onlar için fiber optik kablolardaki gelişmeler oldukça önemli. Aslında bakır telli normal telefon kablolarında Türkiye belli bir doyuma ulaşılmış durumda. Artık fiber optik üzerinden yatırımların yapılması lazım. Orada da TT’nin bütçeleri sınırlı. Fiber optik kablonun Türkiye’deki yaygınlaşması katma değerli hizmetlerin ayrı şirketlere verilmesiyle gerçekleşecek ve çok büyük bir yatırım patlaması olacak. Onun dışında Pirelli Kablo Siemens’ten ayrılıp Pirelli Grubu’na satıldı. Yeni sahiplerinin dünyadaki stratejisi daha farklı. Bu strateji gereği artık Türk Pirelli istenen malı, istenen kalitede düşük maliyetle üretebilirse dünyanın her ülkesinden sipariş alabilecek. Yani bütün Pirelli grubunun alacağı işlerden para alma imkanına sahip artık.’’

gunesk@interpro.com.tr