TÜBİTAK-TİDEB 1995 yılından bu yana henüz tamamlanmamış projeler de olmak üzere toplam 900 teknoloji projesini desteklediğini açıkladı. TİBED bu projeler tamamlandığında verilecek Ar-Ge desteğinin ise 125 milyon dolara ulaşacağını söyledi.
Gamze GÖKER
Sanayimize teknoloji üretme ve Ar-Ge yeteneği kazandırmak amacıyla TÜBİTAK-TİDEB tarafından sanayi kuruluşlarına verilecek Ar-Ge destek hibe miktarı 125 milyon doları buluyor.
1995'ten bu yana destek projesine 580 şirketten toplam bin 300'ün üzerinde proje başvurusu olduğunu açıklayan TÜBİTAK Başkan Yardımcısı, TİDEB Başkanı Prof. Dr. Nevzat Özgüven bu şirketlerin 3’te 2’sini oluşturan KOBİ'lerin proje başvurusunun toplam proje başvurusunun yüzde 44'ü olduğunu belirtti. Şu anda değerlendirilmiş ve yürümekte olan 900 projenin toplam maliyeti yaklaşık 500 milyon dolar. Bu projelerin planlandığı biçimde gerçekleşmesi halinde verilecek hibe miktarı 125 milyon dolar olacak. Bugüne dek ödenen hibe miktarı ise 42 milyon dolar. TİDEB'in desteklerin en önemli kaleminin yüzde 42 ile personel masrafı olduğuna da değinen Özgüven, yazılım projelerinde personel masrafının çok daha yüksek olduğunu hatırlattı.
Proje maliyetinin en fazla yüzde 60'ını karşılayan Ar-Ge destek programı geçtiğimiz 4.5 yılda TL bazında ortalama yüzde 48 destek verdi. Dolar bazında karşılığı yüzde 23 olan hibe oranı enflasyonun daha düşük olduğu son yıllarda yüzde 35'lere çıkmış durumda. Buna göre TİDEB toplam proje maliyetinin ortalama üçte birini karşılamış oluyor.
Yazılıma verilen destek 10 milyon dolar
Programın başladığı günden Haziran 2000 sonuna kadar yazılım alanında 66 şirketin 84 projeyle başvurduğunu belirten Prof. Dr. Nevzat Özgüven bunların 68 tanesinin desteklenmesine karar verildiğini 24'ünün de tamamlandığını söyledi. 68 yazılım projesinin tahmini toplam proje maliyeti 37 milyon dolar. Yani toplam teknoloji projesi maliyetinin de proje başvuru sayısının da yüzde 7'sini yazılım projeleri oluşturuyor. Yazılım projelerinde yüzde 52 olan ortalama destekleme oranı genel destek oranına göre daha yüksek. Bugüne dek yazılım projelerine ödenen hibe miktarı 3,5 milyon dolar. 68 proje tamamlandığında 10 milyon dolarlık bir destek verilmiş olacak.
Öte yandan yazılım konusunda başvuran şirketlerin yüzde 77'si KOBİ, yüzde 23'ü ise büyük şirket. Önerilen projelerin ise yüzde 80'i KOBİ'lerden, yüzde 20'si de büyük şirketlerden geliyor ve toplam yazılım projesi maliyetinin yüzde 89'u KOBİ'lere, yüzde 11'i ise büyük şirketlere ait.
Genel başvuru rakamlarının sanayimizin Ar-Ge yaptığının bir göstergesi olduğuna da dikkat çeken Nevzat Özgüven verilen desteğin sanayiye katkılarının araştırıldığını belirtti ve alınan sonuçların son derece olumlu olduğu yorumunu yaptı.
Bilindiği gibi 1995 yılında Para Kredi ve Koordinasyon Kurulu tarafından yayınlanan bir tebliğle başlayan Ar-Ge destek programını yine aynı tebliğle kurulan TİDEB (Teknoloji İzleme ve Değerlendirme Başkanlığı)yürütüyor. 1998'de kapsamı genişletilerek bugüne dek devam eden programdan yazılım şirketleri de yararlanabiliyor. TİDEB Ar-Ge desteği kaynağını sanayiciye verilen hibe destekten aldığı yüzde 6'lık payla sağlıyor.
Değerlendirmeye alınacak Ar-Ge projelerinde aranan temel özellikler teknolojinin Türkiye'de gerçekleştirilmesi ve katma değerin Türkiye'de yaratılması. Yeni bir ürün veya maliyetleri düşürücü, kaliteyi yükseltici birtakım yöntemler geliştirilmesi de kabul edilen özelliklerden.
Neler destekleniyor?
- Personel(özellikle yazılım konusunda çok önemli)
- Alet, teçhizat, yazılım, yayın alımı
- Danışmanlık ve buna eşdeğer hizmet alımı
- Yurtiçi Ar-Ge kuruluşlarından Ar-Ge hizmeti alımı
- Malzeme alımı
- Patent başvurusu masrafları
Ar-Ge Destek Programı'nın koşulları:
- Projeler için altı aylık dönemler halinde başvuruluyor
- Bir kuruluş istediği tarihte istediği sayıda projeyle başvurabiliyor
- Projeler için parasal bir bütçe limiti yok, bütçe istenilen büyüklükte olabiliyor
- Destek karşılıksız, hibe olarak veriliyor.
- Destekleme süresi en fazla 36 ay.
- Ar-Ge giderleri toplamının en çok yüzde 60'ı destekleniyor.
- Minimum limit büyük kuruluşlar için yüzde 25, KOBİ'ler için yüzde 32.
