İçişleri Bakanlığı’nın Internet Cafe’lerle ilgili düzenleme yapma çalışmaları “vurmak isterken öldürmek” deyimini hatırlatıyor. Internet Cafe’lerin gözde oluşuyla okulların çevresinde mantar gibi çoğalan ve ağırlıklı olarak oyun oynanan Internet Cafe’lere bir sınırlama getirme mantığından yola çıkılarak yayınlanan genelge, kurunun yanında yaşı da yaktı ve Cafe'leri iflasın eşiğine getirdi.

Aslı EVREN-Gamze GÖKER

Daha önce okul çevrelerinde bulunması yasaklanan kahvehanelerin, Internet Cafe adı altında faaliyet göstermeye başlamaları bu genelgenin yayınlanmasında büyük rol oynadı. Ancak İçişleri Bakanı Sadettin Tantan’ın imzasıyla yayınlanan genelge tüm Internet Cafe’leri kahvehane ve kıraathanelerle aynı kefeye koyuyor. Internet Cafe’lere getirilen yasaklara isyan eden Cafe sahipleri devleti namus bekçiliği yapmakla suçluyor.

Genelgede getirilen yasaklara göre Internet Cafe’ler neredeyse kanunsuz kumarhaneler olarak görülerek poşete konuyor. Bu yasaklara göre Cafe’lerde oyun oynanmayacak, film seyredilmeyecek, sigara içilmeyecek, oyun sitelerine, pornografik ve bölücü sitelere erişim engellenecek, 15 yaşından küçükler Internet Cafe’ye giremeyecek,.

Uygulamaya konan genelgeye göre eğitim öğretim kurumlarına 200 metre yakınında bulunan Internet Cafe’lerde elektronik, mekanik ya da bilgisayar oyunları oynanması yasaklanırken, bu şartları kabul edenlerde eğitim öğretim kurumlarına 200 metre uzak olması şartı aranmıyor. 18 yaşından küçüklerin saat 20.00’den sonra velileriyle birlikte gelmesi de öngörülüyor. Bu kurallarla gençlerin Internet’le küçük yaşta tanışması ve araştırma yapma yeteneğinin gelişmesi de engellenmiş oluyor. Öte yandan genelgede belirtilen kuralların uygulamaya nasıl sokulacağı ve denetlemenin nasıl yapılacağı da bilinmiyor.

Internet Cafe’lerde Internet üzerindeki kumar ve bahis siteleri, pornografik yayın içerikli siteler ve devlet bütünlüğünü zedeleyici ve anayasal düzeni yıkmaya yönelik sitelere erişim kapatılacak, lisanssız ve bandrolsüz her türlü film, yazılım, bilgisayar ortamında tutulan veri ve bilgisayar oyunlarına ait CD ve benzeri ekipmanların yasa dışı olarak kopya edilmesi veya kopyalanarak satılması ve Internet vasıtasıyla diğer bilgisayarlara veya bilgisayar ağlarına zarar verilmesi yasaklanacak. Bu maddelerin suç unsuru taşıdığını ve yasak olduğunu ilan panolarına yazacak olan Cafe sahipleri bu panoları müşterinin görebileceği yerlere asacaklar. Cafe’lerin açılış kapanış saatleri belirlenirken kahvehane ve kıraathanelerin açılış kapanış saati üst sınır olarak belirlenecek.

Bu genelgeden fazlasıyla etkilenen Internet Cafe sahipleri şu anda yoğun olarak oyun, e-posta ve sohbet için kullanılan Internet’in kullanıcı üzerinde zamanla araştırma yapma merakını da uyandıracağını ve bu şekilde bir genelgenin Internet’in yaygınlaşması için büyük bir engel olduğunu söylüyorlar. Academy Internet Cafe yetkilisi Mustafa Özkaya çocukların araştırma yeteneğinin bu şekilde gelişebileceğini vurgulayarak “Çocuğun Internet'i eğitim amaçlı kullanması için belli bir düzeye gelmesi, neleri nasıl Internet'ten arayabileceğini öğrenmesi gerekir. Başlangıçta oyunla tanışacak, sonra kendini geliştirecek” diyerek şöyle devam etti:

“Ben burayı açarken herkese yararlı olacak, iyi bir iş yapıyorum diye açmıştım. Şimdi kendim bile yaptığım işten rahatsız olmaya başladım. Kumarhane işletmecisi ya da porno filmci gibi gösterilmekten çok rahatsızız. Bilgisayardan, bilgiden kimseye zarar gelmez. Devlet namus bekçiliği yapıyor.”

Ankara’nın ilk Internet Cafe’lerinden Surf Cafe yetkilisi Maviş Sarıoğlu ise kendileri Internet’i yaygınlaştırma çabasındayken devletin inadına çember içine almaya çalıştığını belirtti, Sarıoğlu “Ama Internet, kim ne kısıtlama getirirse getirsin asla önüne geçilemeyecek bir kavram”dedi. İrde Internet Cafe yetkilisi Arda Argut da bu yasaklamaların insanları araştırmadan soğuttuğunu vurguladı. Genelgeden sonra yüzde 60-70 oranında zarara uğradıklarını belirten Ata Internet Cafe yetkilisi Fatih Metin, müşteriden büyük tepki aldıklarını ve kişilerin hangi siteye gireceklerinin kendi seçimleri olduğunu söyledi.

20 yaşındaki üniversite öğrencisi Onur Kaçar devleti zararlı gördüğü sitelerin açılmasını engelleyemediği için üzerindeki yükü küçük Internet Cafe’lere atmakla suçladı. Internet Cafe’lerin ziyaretçileri de bu uygulamanın Internet'in mantığına uygun olmadığını savunuyorlar.

aslie@interpro.com.tr 

gamzeg@interpro.com.tr