Koç Holding Bilgi Grubu, geçtiğimiz hafta kurduğu ‘Geveze’ adlı şirketle iki yıl içinde eşyaları konuşturmayı ve online çeviriyi yapmayı hedefliyor

Aslı EVREN

Koç Holding Bilgi Grubu geçtiğimiz hafta Geveze adlı bir risk sermayesi şirketi kurdu. ABD’deki Texas Instruments Laboratuarları’nda Türkçe ses tanıma ve seslendirme yazılımlarını geliştiren Boğaziçi Üniversitesi Öğretim Üyesi Doç. Dr. Levent Arslan’la ortak olarak kurulan bu şirket ilk aşamada ellerinde var olan yazılımı uygulamaya geçirmeyi, iki yıl içinde de bu ürünleri Koç Holding’in var olan beyaz ve siyah eşya ürün yelpazesine entegre ederek piyasaya sunmayı ve online (çevrimiçi) ses çevirisi yapmayı hedefliyor.

Türk insanının makinelerle Türkçe iletişimini sağlamayı, çağrı merkezlerinden bilgisayar bilmeyen kesime kadar geniş bir alanda Türk insanının bilgi toplumundan daha rahat yararlanmasını sağlamayı amaçlayan Geveze A.Ş., şu anda hazır olan, bilgisayarın Türkçe sesi anlaması ve bu yazıyı sese dönüştürmesi ile ilgili yazılımla ilgili ilk uygulamalarını önümüzdeki günlerde duyuracak.

Koç Holding Yeni İş Geliştirme Yöneticisi Ali Koç, online çeviri konusunun gündeme geldiği TBMM Bilgi ve Bilgi Teknolojisi Grubu’nda bu alana destek vermek istediklerini söyleyen milletvekillerine şöyle seslendi:

“Dünyada bu alandaki en başarılı örnekler kamu, özel sektör ve sivil toplum örgütlerinin bir araya geldikleri ‘think tank’ uygulamaları. Bilişim sektörüne yönelik olarak bir kararlılık gerekiyor. Bu işin ilk aşaması da ilkokuldaki kara tahtayı Internet’le değiştirmektir. Bu adımı diğerleri takip edecektir. Internet’in geniş kitlelere yayılması en önemli adım. Bu da siyasete dayanıyor. Herşeyi özel sektöre bırakmak çok tehlikeli. Özel sektörün çıkarları her zaman aynı yönde olmuyor. Siz vizyonu çizin, biz ona göre hareket edelim. Böyle bir alana kaynak bulunamazsa gelecekte neler olur bilmiyorum. Koç Grubu’nda Bilgi Grubu departmanını yarattık. Bu grubun pozisyonu şu anda şirket içinde diğerlerinden çok geride ama bu alanın önemini belirtmek istedik.”

TBMM Bilgi ve Bilgi Teknolojileri Grubu’nda bir konuşma yaparak Türkiye’de var olan çeviri programlarına ek olarak sesi anında çevirerek karşı tarafa istenilen dilde ileten bir sistemin kurulabileceğini anlatan Şeref Oğuz, konuyla ilgili olarak dilbilimcilerin sektörle birlikte çalışması gerektiğini söyledi. Bilkent ve Boğaziçi Üniversiteleri’nde yapılan çalışmalarla sesi tanıyıp yazabilen ve yazıyı seslendirebilen uygulamaların geliştirildiğine değinen Oğuz, üç dört yıl içinde dünyanın sesi anında çeviren sistemleri uygulamaya koyacağını ve Türkiye’nin bu alanda geç kalmaması gerektiğini vurguladı. Oğuz, konuşmasına şöyle bir örnek verdi:

“Düşünün ki telefonun bir ucunda Türkçe, diğer ucunda da İspanyolca konuşan iki kişi var. Yapılan çalışmalar sonuç verdiğinde kurulacak olan sistem Türkçe ses sinyalini Türkçe metne dönüştürerek ağ üzerinde İspanyolca metne çeviriyor, sonrasında da İspanyolca sese dönüştürerek karşıya iletiyor. Dünyada şu anda bu alanda prematüre çalışmalar yapılıyor. Türkiye’nin de bu alana hazırlıklı olması lazım.”

Milletvekilleri ve başbakanlık müsteşar yardımcısı Füsun Koroğlu’nun bu tip bir çalışmada koordinasyonu devletin sağlaması önerisine ise bu alanda çalışmalar yapan Bilkent Üniversite’sinden Kemal Oflazer şu yorumu getirdi:

“TÜBİTAK TTGV’nin teşvik mekanizması şimdilik yeterli olabilir. Bu işte rakamlar çok büyük. Benim önerim devletin bu işe bulaşmamasıdır. Özel sektör kurulacak mekanizmalarla bu işi kotarabilir.”