İstanbul’da gerçekleştirilen ITU Dünya Radyokomünikasyon Konferansı’nda telekom sektörünün geleceğini belirleyen önemli kararlar alındı. Telekomünikasyon alanında yeni ve farklı pazarlar yaratacak olan ‘İstanbul kararları’, önümüzdeki 3-4 yılın telekom dünyasında önemli bir rol oynayacak.

Beliz Kudat

Konferans çerçevesinde karara bağlanan en önemli konuların başında 3. nesil iletişim hizmetlerinin verilebilmesi için gerekli düzenlemelerin yapılmış olması geliyor. Konferansta IMT 2000 (International Mobile Telecommunication 2000) başlığı altında tartışılan 3. nesil iletişim hizmetleri için, küresel olarak devreye sokulacak ve tüm ülkelerin yararlanabileceği yeni frekans tahsisleri gerçekleştirildi. Mevcut frekans bantları korunurken, bu frekanslara 806-960 MHz, 1710-1885 MHz ve 2500-2690 MHz frekansları ilave edildi. Bu uygulamayla konferansa katılan tüm ülkelerin faydalanabileceği ve 3. nesil iletişim hizmetlerini sağlayabileceği bir platform oluşturulmuş oldu.

IMT 2000 çerçevesinde alınan kararlarla mobil telefon pazarını da bazı değişiklikler bekliyor. Çünkü bu kararla mobil iletişim cihazlarında da bir takım değişikliklere gidilmesi öngörüldü. Buna göre mobil iletişim cihazlarının en az 2 ya da 3 frekans bandına uyumlu biçimde çalışmaları gerekiyor. Yetkililer bu kararın Avrupa ve Amerika’da kullanılan sistemler arasındaki farklılığın kaldırılması ve tüketicilere en uygun hizmetlerin verilebilmesi için alındığını kaydettiler.

Konferans sırasında dünya ülkelerini yakından ilgilendiren çok önemli kararların alındığını ifade eden Telekomünikasyon Kurulu Üyesi Abdullah Raşit Gülhan, konuyla ilgili olarak şunları söyledi: “3 yeni frekans tahsisi ile ülkeler kendilerine uygun frekansları seçerek 3. nesil iletişim uygulamalarını verebilecekler. Bir kaç frekans bandının cep telefonlarında bulunması gerekliliği cihazların fiyatlarını biraz artıracak. Ancak bu durum üretim yapıldıkça değişecek ve fiyatlar da normalleşecek.Amerika’ya sıkça seyahate gidenler için 3 bantlı telefonlar kullanışlı olacak. Gereksinimi olmayanlar 2 bantlı telefonlarını kullanabilecekler”.

Konuyla ilgili olarak konferansta yapılan açıklamada bu kararın alınış nedeni şöyle özetlendi: “Bu konuda tüm ülkelerin yararanabileceği ortak bir konsensus üzerinde anlaşılamamış olsaydı, uluslararası dolaşım sistemi daha da karmaşık bir hal alacak ve cep telefonu üreticileri ürünlerini daha da pahalıya satmak durumunda kalacaklardı”.

IMT 2000’in Ötesinde

Bir sonraki ITU konferansının da planlandığı İstanbul’da ayrıca mobil iletişim cihazlarında her türlü çokluortam hizmetlerinin verilebilmesini sağlayacak UMTS sistemleri için de IMT 2000’in Ötesinde (Beyond IMT 2000) başlıklı düzenlemeler gerçekleştirildi. Konuyla ilgili olarak bilgi veren Teleomünikasyon Kurulu Başkanı Fatih Mehmet Yurdal, gelecek konferansa kadar UMTS sistemlerinin gelişmesi halinde fazladan sağlanan frekans tahsisleriyle bu hizmetlerin de verilebileceğini ifade etti. Bu durum, UMTS sistemleri pazarına yatırım yapmak isteyen şirketlere de yeşil ışık yakmış oldu.

Diğer taraftan konferans kapsamında uydu üzerinden radyo ve TV yayıncılığı yapılmasına yönelik yeni düzenlemeler yapıldı. Alınan kararlarla uydu üzerinden yayın yapmak isteyen ülkelere, ülke başına 10’ar adet kanal tahsisi yapıldı. Ayrıca fazladan frekans tahisislerine olanak tanınarak yakın gelecekte yapılması planlanan çokluortam sahip yayınlar için uygun ortam hazırlanmış oldu. Bu sayede uydu üzerinden yayıncılık alanının gelişmesine ve tüketicilerin etkileşimli yayıncılık hizmetleri alabilmelerine olanak tanındı.

GPS’e alternatifler

Küresel konumlandırma sistemi GPS (Global Positioning Systems) konusunda da konferans dahilinde bazı kararlar alındı. Bir Amerikan teknolojisi olan GPS’e alternatif olarak Avrupa’da üretilmiş olan Galileo ve Rusya’nın geliştirmiş olduğu GLONASS (Global Navigation Satellite System) sistemine yönelik olarak 6 GHz frekans bandında frekanslar tahsis edildi. Konuyla ilgili olarak açıklama yapan ITU yetkilileri, önümüzdeki günlerde GPS hizmetlerinin de yaygın bir şekilde verilebileceğini bildirdiler.

İstanbul’da alınan kararlar, ülkelerin telekom yapılarına göre önümüzdeki aylarda uygulamaya geçecek. Türkiye de hangi frekans bantlarını nasıl kullanacağına kendi koşullarna göre karar verecek. 29 Haziran 2000 tarihinde kurulma aşaması tamamlanacak olan Telekomünikasyon Kurumu bu düzenlemeleri gerçekleştirecek. 3. nesil mobil iletişim hizmelerinin GSM operatörleri tarafından verilip verilmeyeceği konusu ise Ulaştırma Bakanlığı tarafından belirlenecek. Konuyla ilgili olarak görüşlerini aldığımız Abdullah Raşit Gülhan, “TT’nin işleteceği GSM şebekesinin üçüncü nesli içerip içermeyeceği Ulaştırma Bakanlığı’na bağlı. Bakanlık ‘Mevcut 4 operatöre otomatik olarak 3. nesil lisanslarını veriyorum’ ya da ‘Ben yeni 4 operatör istiyorum, iki adet de yeni lisans vereceğim’ diyebilir. Bir çok seçenek mevcut” şeklinde konuştu. 

Türkiye’ye 150 milyon dolar

Cenevre dışında ilk kez Türkiye’de düzenlenen Radyokomünikasyon Konferansı 150 ülkeden ve 83 özel kuruluştan 2 bin 37 delegenin katılımıyla gerçekleşti. Telekomünikasyon Kurulu Başkanı Fatih Mehmet Yurdal’ın belirttiğine göre bu konferans Türkiye’ye 150 milyon dolarlık gelir sağladı. Konferansın Türkiye’de düzenlenmesi tüm dünya delegeleri tarafından ‘Türkiye’nin başarısı’ olarak nitelendirildi. Delegeler ayrıca konferansın ITU tarihindeki en başarılı etkinliklerden biri olduğunun altını çizdiler. Bu konferansla dünya çapında Türkiye’nin çok iyi bir imaja sahip olduğunu belirten Yurdal, Türkiye’nin gelecekte düzenlenecek konferanslara da evsahipliği yapmaya aday olduğunu belirtti. Bu etkinikle ülkemizin iyi bir ‘konferans turizmi’ deneyimi yaşadığını vurgulayan Yurdal, fikirlerini aldığı tüm delegelerin tatillerini Türkiye’de geçirmek istediklerini söylediklerini kaydetti.

‘Zeplin’li teknoloji

Radyokomünikasyon Konferansı ile İstanbul, yeni teknolojilerin tanıtılmasına da sahne oldu. Bu teknolojilerden en ilginci, Japonların geliştirdiği ‘Zeplin’li haberleşme sistemiydi. Bu yeni teknolojiyle üzerinde aynalar bulunan zeplinler belirli bir koordinatta hiç bir yere bağlı olmaksızın duruyorlar ve aynalar aracılığıyla haberleşmeyi sağlıyorlar. Bu yeni sistemi tanıtan ve bu sistem için frekans tahsisi isteyen Japonya, ne yazık ki İstanbul’dan eli boş döndü.

belizk@interpro.com.tr