Kemal Balcı
kbalci@tr-net.net.tr
Gazeteci-Yazar

Adsız

Eski Türklerde en büyük evlada "Ağa", ortancaya "Adsız", en küçüğe ise "Tekin" denirmiş. Bir baba öldüğü zaman arazi, ev gibi taşınmaz mülklerle, "saltanat" gibi unvanlar en küçük çocuğa yani "Tekin"e kalırmış. Koyun, at ve deve sürüleri gibi taşınır mallarla, ordu, asker gibi güç kaynakları ise en büyük oğula yani "Ağa"ya verilirmiş. Ortanca oğul yani bir adı bile olmayan "Adsız"a ise hiç birşey kalmazmış. Adsız'a bir at ve kılıç verilir, "Git kısmetini ara" denirmiş. Adsızlar, kendi talihlerinin yaratıcıları olmaya mecbur bırakılırmış. Tarihçiler, büyük cihangirlerin çoğunun adsızlardan yetiştiğini yazarlar.

Bilgisayar dünyasında da Adsızlar (No Name) kendi kısmetini arayan cengaverlere benziyor. Kimi kısa sürede yok olup gitse de, bir kısmının düşünceleri gerçekliğin ötesine geçiyor. İnsanın düşünme yeteneğinin çıkış noktası "gerçeklik" olsa da, bu hayal gücü "mecbur bırakılan" insanda harikalar da yaratabiliyor. Güncel yaşamın karanlığı, tüm ağırlığıyla insanın üzerine çöktüğü zaman, mantıki olanaksızlıkların sınırlarını zorlayıp gerçek ötesine geçebilenler, önlerini aydınlatan ışığa ulaşabiliyorlar. Zaten insanoğlunun bu hayal gücü olmasa ne şiir olurdu ne de sanat.

Max Planck, "En keskin bilimsel araştırmalar bile hayal gücümüzün yaratıcı yeteneği olmaksızın bir adım bile ileriye gidemez. Bir insan nedensellik yasasına aykırı bir şeyler üzerine bir kez olsun kafa yormamışsa onun uğraştığı bilimden bir zerrecik olsun yeni bir düşünce beklemek boşuna olur" demiş, bundan 80 sene önce.

Son zamanlarda nereye gitsem birbiriyle ilgisiz o kadar farklı parçadan oluşan ama harikalar yaratan "Adsız" bilgisayarlarla karşılaşıyorum ki değme gitsin. Bilgisayar dünyasının "Ağa"larına göre hem çok ucuz, hem de yetenekleri gözönüne alındığında çok daha "Tekin". Kimse yanlış anlamasın; garanti ve servis desteği sağlayan, kalite belgesi onaylı markaları küçümsüyor değilim. Ama adsız yiğitlerin hakkını da teslim etmek gerek.

Bilgisayarın orta halli evlere girmesinde, Internet’in çocukların dünyasında yer etmesinde bu adsız cengaverleri görmezden gelemeyiz. Yazılım devi Bill Gates de yola böyle çıkmadı mı?