1999 yılındaki 162.6 milyar dolarlık satışları ile en büyük 10 Amerikan şirketi arasında 3. sırada olan Ford Motor (BThaber Sayı 264), daha güçlü bir gelecek için Internet ile önemli adımlar atmaya başlamış bulunuyor.

AMİL KUNT

Birkaç ay önce şirketin başkanı J.A. Nasser ve en üst düzey yöneticiler için yapılan bir sunuda Internet’in üretime sağlayacağı katkılar ile geleceğin otomobil fabrikasının bir simulasyonu gösterildi. Siparişe göre üretilen taşıtlar, bayiler tarafından iletilen sorunların anında çözümüne yönelik fabrikalarda yapılan düzenlemeler ve envanter kontrolü bundan böyle Internet kapsamına alınıyor.

Ocak ayında yakın geleceğin taşıtı olarak Internet ve e-posta bağlantılı “24/7” modelini tanıtan Ford “Auto-exchange” adlı kuruluşu ile kendisine parça sağlayan 30 bine yakın yan sanayi kuruluşlarında Şubat ayından beri çevrimiçi sipariş veriyor. Ayrıca Ford 350 bin kişilik işgücünün her bir üyesine bir ev bilgisayarı, yazıcı verecek ve ayda 5 dolar ücret karşılığı Internet bağlantısı yapacak.

Bundan 90 yıl önce dünyada ilk seri üretim dönemini başlatan Ford şimdi Internet ile bürokrasiyi, kağıda dayalı işlemleri en aza indirerek, planlama, üretim ve satış süreçlerinde radikal değişiklikler yaparak verimliliği yükseltmek yönünde bu teknolojinin şirketin her dalında uygulanmasına öncelik veriyor. Internet kullanımı ile yan sanayi kuruluşları ile ilişkileri ve dağıtımı daha verimli bir şekle dönüştürerek Ford otomobillerin perakende satış fiyatlarının yüzde 25’ine eşdeğer bir tasarruf sağlayabilecek. Auto-exchange ile önümüzdeki beş yıl içinde kazanılacak 3 milyar dolara ek olarak, otomobillerinde Internet bağlantısı olan sürücülerden de Ford 20-25 dolar aylık ücret toplayacak.

Nasser’in vizyonu çok yakın gelecekte bir müşterinin bilgisayarı ile istediği özelliklere sahip bir modeli sipariş etmesini, oto kredi ve sigorta şirketlerinin bu siparişe göre gerekli işlemlerini yapmasını, fabrikanın bu modeli istenilen özellikleriyle üretmesini ve siparişin en kısa zamanda teslim edilmesini kapsıyor. Diğer otomobil üreticileri de siberuzaya uzanıyorlar ancak Ford ile beraber General Motors, Daimler-Chrysler ve Toyota’nın şimdilik çok daha ilerisinde bulunuyorlar.

Öte yandan sürücülerin taşıtlarında Internet’e bağlı cihazları ve birtakım donanımları istemelerinin teknik sorunlara yol açacağından kaygı duyuluyor. E-ticaretin karşısındaki en büyük engelin ise yaklaşık yüzyıla yakın bir geçmişe dayanan bu endüstrinin altyapısı olduğu belirtiliyor.

Aile arabası portal’e dönüşüyor

Her ne kadar otomotiv endüstrisi sipariş üzerine üretim yapan Dell Computer’ı örnek alıyor ise de bu endüstrinin çok karmaşık sistemlerden oluştuğu bu tür üretimin bilgisayar üretimi kadar basit olmadığı da bir gerçek. Dell Computer’ın modern doğrudan satış modelinin gerçekleşmesi ve web ile güncelleşmesi uzun bir süre aldı. Dell şimdi yılda 25 binden fazla değişik konfigürasyonlu üretim yapıyor ve parçalarının yüzde doksanını 24 kuruluştan sağlıyor.

Ford taşıtlarının üretiminde ise yaklaşık 10 bin parça ve üretim hattında bir milyona yakın çeşitleme yapılıyor. Sadece Ford F-150 model pikap için motor, şanzuman, vites, karoser ve renk çeşitlemelerinin sayısı bini aşıyor.

E-ticaret ile 30 bin parça sağlayıcısı ile daha hızlı iletişim kurulacağı ve onlardan daha iyi fiyatlar ve daha çabuk teslimat sağlanacağı gibi “auto-exchange” ile parça tedarikinde Ford’un her yıl 8 milyar dolar, ayrıca genel giderlerde 1 milyar dolar tasarruf edeceği bekleniyor. “Auto-exchange” de Ford’un büyük payının yanı sıra Silikon Vadisi’nin dev kuruluşlarından Oracle ve Cisco Systems de pay sahibi.

Oracle Ford’un e-ticaret işi için gerekli yazılım ve veritabanını sağlarken Cisco Systems da bilgi ağlarını kuruyor. Microsoft’un CarPoint adlı otomobil satış ve web sitesi de Ford’a siparişe göre üretim geliştirmesinde yardımcı oluyor. Internet servis sağlayıcısı Unet ve Hewlett Packard Ford çalışanlarına çevrimiçi hizmeti vermeye başlıyor.

Elektronik posta, ses tanıma sistemleri ve uydu telefon hizmetleri ile aile arabasını yakın bir gelecekte dört tekerlekli bir web portal’a dönüştürmeyi planlayan Ford abone sistemine dayalı bu hizmetler için otomobilin kullanımı süresince toplayacağı aylık ücretler ile de önemli bir gelir kaynağına sahip olacak.

Müşteri siparişine göre özel üretim ile bugün otomobilin fabrikadan çıkışı ile bayinin satışı arasında geçen ortalama 64 günlük envanter süresi çok daha kısalacak, envanter giderlerinde, işletme sermayesinde büyük tasarruf sağlanacak. Ford’un öncülüğünü yaptığı otomotiv sanayindeki Internet kullanımının yaygınlaşması ile Amerika’da 60 milyar dolara yaklaşan yeni otomobil envanterlerinin maliyetinde de çok büyük düşüşler olması bekleniyor.