Bilginin Bakanı olacak

Uzun zamandır bilişim sektöründe “kurulsun mu, kurulmasın mı” tartışmaları yapılan Bilgi ve Bilgi Teknolojileri Bakanlığı konusu nihayet Meclis gündemine taşınıyor. Türkiye Büyük Millet Meclisi Bilgi ve Bilgi Teknolojileri Kurulu, 8 Mayıs 2000 (bugün) tarihindeki toplantısında tartışmaya açacağı Bilgi ve Bilgi Teknolojileri Bakanlığı’nın Kuruluş ve Görevleri Hakkında Kanun Tasarısı Taslağı’nı hazırladı. Kurul’un, taslağı görüşüp onayladıktan sonra Meclis’e sunması bekleniyor.

Aslı EVREN

Kurulması planlanan bakanlık, kendisine bağlı kuruluşlar olarak sıraladığı DİE, TÜBİTAK, Türk Telekom, Milli Kütüphane, Ulusal Bilgi Güvenliği Kurumu, Kamu-Net Üst Kurulu ve Internet Üst Kurulu’nun işletme ve yatırım programlarını inceleyerek onaylama ve yıllık programlara göre faaliyetlerini takip etme hakkını elinde bulundururken yine bütün bu kurumların çalışmalarını, tetkik, tahkik ve teftişe tabi tutarak gerekli her türlü emri verip denetleyebilecek. Bu maddeler de bir parça ortalığı karıştıracak gibi gözüküyor.

Burada akılları karıştıracak bir diğer konu ise Türk Telekom A.Ş.’nin nasıl denetleneceği. Bakanlığın bu yetkilerinin, Türk Telekomünikasyon A.Ş. ile ilgili düzenlemeler ve bazı denetlemeler yapma hakkına sahip olacak olan Telekomünikasyon Kurumu yetkileriyle karışıp karışmayacağı kısmı büyük bir soru işareti. Diğer taraftan Başbakanlığa bağlı olan Devlet İstatistik Enstitüsü’nün bakanlığa bağlanmasına olumlu bakılıp bakılmayacağı da ayrı bir soru işareti olarak duruyor.

Tasarıya bakılırsa bakanlığın oldukça agresif hedefleri var. Bakanlık birimi olarak yer alan Bilgi Altyapı İşleri Genel Müdürlüğü, tüm kamu kurum ve kuruluşlarının bilgi sistemlerine cevap verecek şekilde gerekli altyapı ihtiyaçlarını tespit ve tesis etmek, bu ihtiyaçlar çerçevesinde teknolojiyi takip ederek altyapı ile ilgili tüm hizmetleri yerine getirmek ve bu hizmetlerin gereği olarak Ulaştırma Bakanlığı ile koordineli bir şekilde çalışmak görevini üstleniyor. Birimin diğer bir görevi de kamu hizmetlerini bilgiye dayalı hale getirmek, iletişim ağları üzerine taşımak ve bu işlem esnasında gizliliğin sağlanması için ilgili tüm güvenlik önlemlerini almak.

Ulusal Bilgi Güvenliği Kurumu bakanlık kanatları altında

Taslakta bakanlığın sürekli kurulları Ulusal Bilgi ve Bilgi Teknolojileri Üst Kurulu, Bilgi Şurası, Kamu-Net Üst Kurulu ve Internet Üst Kurulu olarak sıralanıyor.

Bakanlığa bağlı kuruluşlar olarak ise DİE, TÜBİTAK, Milli Kütüphane, Türk Telekom, Ulusal Bilgi Güvenliği Kurumu, Kamu-Net Üst Kurulu, Internet Üst Kurulu yer alıyor. Bakanlık böylece Ulusal Bilgi Güvenliği ile ilgili olarak kurulacak kurumu kendine bağlıyor. Bu durumda da hazırlanan Ulusal Bilgi Güvenliği Teşkilatı ile ilgili yasa tasarısı taslağı da bir şekilde dışlanmış oluyor. Önceden Başbakanlık’a bağlı olan DİE ve Kamu-Net Üst Kurulu ile Ulaştırma Bakanlığı’nın ilgili kuruluşu olan Türk Telekom ve Internet Üst Kurulu da bu taslakla bakanlığa bağlanıyor. Sektörde yeni bir tartışma konusu olacağı şimdiden belli olan taslağa ilişkin olarak özellikle Başbakanlık ve Ulaştırma Bakanlığı’nın nasıl bir tavır takınacağı da merakla bekleniyor

Bakanlığın Görevleri

Ülkenin bilgi ve bilgi teknolojilerine olan kısa, orta ve uzun vadeli ihtiyacını makro ölçekte belirlemek amacıyla stratejiler oluşturmak, etkin uygulama için gerekli politikaların tespitine yardımcı olmak, planlarını yapmak,

Bilgi teknolojilerinin ülke yararına gelişen teknolojiye uygun olarak araştırılması, kullanımının yaygınlaştırılması, kontrolü ve korunması amacıyla genel politika esaslarını tespit etmek, gerekli programları yapmak, plan ve projelerini hazırlamak veya hazırlatmak,

Bilgi kaynakları ve bilgi teknolojilerinin kullanılmasına yönelik inceleme, tesis kurma, işletme ve faydalanma haklarını vermek, bu hakların devir, intikal ve işlemlerini yapmak,

Kamunun bilgi ihtiyaç, güvenlik ve yararına uygun olarak iletişim, üretim ve dağıtımının etüt, kuruluş, işletme ve devam ettirme hizmetlerinin genel politikasını tespit etmek, izlemek, değerlendirmek ve yönlendirmek,

Bilgi ve bilgi teknolojileri alanında kamu alımları konusunda eşgüdümü sağlamak, kamuda bilgi sistemlerinin etkin olarak kurulup işletilmesi için teknik altyapıyı hazırlamak, eşgüdümü sağlamak,

Kamu hizmetlerini bilgi iletişim ağı üzerine taşıyarak, bireylerin bu ağ üzerinden hizmet almalarını sağlamak ve vatandaşa verilen kamu hizmetlerinde iyileştirme yapmak,

Özel gizlilik gerektirmeyen bilgilerin kamuya açık hale getirilmesini sağlamak,

Hizmet alan ve hizmet veren birimlerde bilgi ve bilgi teknolojilerine bağlı üretim, dağıtım ve kullanımda fiyatlandırma politikasının esaslarını saptamak, gerektiğinbde fiyatları tespit etmek,

Bağlı ve ilgili kuruluşlar ve özel sektör kuruluşlarının da katkıları ile bilginin, bilgi kaynaklarının ve bilgi teknolojilerinin ülke düzeyinde etkin kullanımı için kılavuzlar ve standartlar hazırlamak, kullanımını teşvik etmek,

Bilgi üretiminde ve bilgi teknolojilerinde ülkemiz kamu ve özel sektör kuruluşlarının katkısını artıracak tedbirler almak, teşvik önerilerini yapmak,

Bakanlığa bağlı ve ilgili kuruluşların işletme ve yatırım programlarını inceleyerek onaylamak ve yıllık programlara göre faaliyetlerini takip etmek,

Bakanlığa bağlı ve ilgili kuruluşların çalışmalarını tetkik, tahkik ve teftişe tabi tutmak, gerekli her türlü emri vermek ve denetlemek.

Bakanlık Ana Hizmet Birimleri
  • Bilgi ve Bilgi Teknolojileri Genel Müdürlüğü
  • Bilgi Altyapısı İşleri Genel Müdürlüğü
  • Bağlı ve İlgili Kuruluşlar Dairesi Başkanlığı
  • Avrupa Topluluğu Koordinasyon Dairesi Başkanlığı
  • Dış İlişkiler Dairesi Başkanlığı

Bakanlık Danışma ve Denetim Birimleri
  • Teftiş Kurulu Başkanlığı
  • Araştırma, Planlama ve Koordinasyon Kurulu Başkanlığı
  • Hukuk Müşavirliği
  • Bakanlık Müşavirleri
  • Basın ve Halkla İlişkiler Müşavirliği

Bakanlık Yardımcı Birimleri
  • Personel Dairesi Başkanlığı
  • İdari ve Mali İşler Dairesi Başkanlığı
  • Yayın Dairesi Başkanlığı
  • Savunma Sekreterliği
  • Özel Kalem Müdürlüğü

Bakanlığın Sürekli Kurulları
  • Ulusal Bilgi ve Bilgi Teknolojileri Üst Kurulu
  • Bilgi Şurası
  • Kamu-Net Üst Kurulu
  • Internet Üst Kurulu

Bakanlığın Bağlı Kuruluşları
  • DİE
  • TÜBİTAK
  • Milli Kütüphane
  • Türk Telekom
  • Ulusal Bilgi Güvenliği Kurumu
  • Kamu-Net Üst Kurulu
  • Internet Üst Kurulu

Bir dev kurul daha: Ulusal Bilgi ve Bilgi Teknolojileri Üst Kurulu

Taslaktaki en önemli noktalardan biri, bakanlığın Ulusal bilgi stratejisini izleyip yönlendirecek olan Ulusal Bilgi ve Bilgi Teknolojileri Üst Kurulu. Kurulun üye profili oldukça geniş. Bilgi ve Bilgi Teknolojileri Bakanı’nun başkanlığında ve TBMM’de beş partiden birer üye; Bilgi ve Bilgi Teknolojileri, İçişleri, Maliye, Milli Eğitim, Milli Savunma, Sanayi-Ticaret, Adalet, Ulaştırma Bakanlıklarının Müsteşarları; Anayasa Mahkemesi Başkanı, Danıştay Başkanı, Yargıtay Başkanı, Yüksek Seçim Kurulu Başkanı; Genel Kurmay, Kara, Deniz ve Hava Kuvvetleri ve Jandarma Genel Komutanlığı Muhabere Elektronik Bilgi Sistemleri Başkanları; MGK Genel Sekreteri, Sayıştay Başkanı, TÜBİTAK Başkanı, İçişleri Bakanlığı Nüfus ve Vatandaşlık İşleri Genel Müdürü, Tapu ve Kadastro Genel Müdürü, YÖK Başkanı, Devlet Üniversiteleri Rektörleri arasından üç rektör, Vakıf Üniversiteleri rektörleri arasından üç rektör, TOBB Başkanı, Ankara, istanbul ve İzmir Sanayi ve Ticaret Odası Başkanları; basın kuruluşları adına dört temsilci, medya kuruluşları adına dört temsilci; TBD, TBV, TÜBİSAD, TÜSİAD, Türk-İş, Disk, Hak-İş, TESK, KA-DER Başkanları; diğer kuruluşlar adına iki kuruluş yöneticisi olmak üzere toplam altmış üyeden oluşuyor.