Hukuk teknolojiye yenilmeyecek

Internet’in yaygınlaşmasının önündeki sorunlardan bir tanesi de hukuki boyutu. Son dönemde bu konu çeşitli platformlarda tartışılıyor ve paneller düzenleniyor. Son olarak Superonline önderliğinde düzenlenen paneldeki ana amaç da büyük eksikliği hissedilen Internet hukuku düzenlemesine her kesimin katılımını sağlayarak destek vermekti. Superonline ayrıca Internet ve hukuk konusunda bir ön rapor hazırlatarak kamuoyuna sunmuştu.

HABER MERKEZİ

Internt’te yasal düzenlemeler alanında hukuk camiası ne diyor. Bthaber olarak uzmanların görüşlerine başvurduk. Otak kanı, hukukun teknolojiye yenilmeyeceği, yenilmemesi gerektiği ve düzenlemelerin hızla yapılacağı yönünde odaklandı.

Yargıtay Bilgi İşlem Merkezi Başkanı Mehmet Tiftikçi, konuyla ilgili olarak şu açıklamayı yaptı:

Ticaret, hukukun tüm kuralları hala yeni bir kavram olan elektronik ticaret için de geçerlidir. Yeni gelişmelerin hukukça korunmasında bazı yasal eklemeler gerekebilir. Bu konu ise usul hukuku ve ispat hukuku açısından önemli. Sonuç olarak; hukukun gelişmeler karşısında suskun olmadığını, ancak yeni yasal düzenlemelerin gerekliliğini söyleyebiliriz. Internet‘in belli kurallarla düzenlenmesindeki amaç, Internet‘teki özgürlükleri sınırlamak değil, tersine Internet ortamında bulunan insanların özgürlüklerini koruma altına almaktır.

Tiftikçi, Internet ve hukuk çerçevesinde yapılması gereken yeni düzenlemelerin ciddi araştırmalar sonucu yapılmasını savunuyor. Ve konunun özelliği gereği de gerektiğinde düzenlemenin uluslararası işbirliği ile yapılması zorunluluğu üzerinde duruyor. Buna göre düzenleme, aşağıdaki başlıkları içerecek şekilde yapılmalı:

ÖZEL HUKUK

I- Borçlar hukuku ve Internet

A. Internet ortamında sözleşmenin kurulması

1-İki bilgisayar aracılığıyla kurulan basit ilişki

2-Ortak bir servis sunucu aracılığıyla kurulan ilişki

3- Birden çok servis sunucu vasıtasıyla ilişkinin kurulması

4- Çeşitli aracı servis sunucular ve networkler vasıtasıyla İlişkinin Kurulması

5- Satıcının kendisine ait web sitesinin bulunması

B. Sözleşmelerde şekil sorunu

C. Dijital (elektronik) imza

D. Internet ortamında kurulan sözleşmelerin ifa yeri ve bu sözleşmelere uygulanacak hukuk

II- Usul hukuku ve Internet

III- Şahsın hukuku ve Internet

A. Genel olarak kişilik (Şahsiyet) hakları bakımından

B. Internet ortamında sözleşmenin kurulması

IV- Tüketicinin korunması ve Inernet

V- İş hukuku ve Internet

1-Anayasa hukuku

2- Ceza hukuku

3- Ceza usul hukuku

4- İdare hukuku

5-Vergi usul hukuku

Hukukun bütün alanlarında olduğu gibi, Internet ve elektronik ortam ile ilgili hukuki olaylara, hukuk biliminin yaklaşımı çerçevesinde yasal düzenlemeler yapılması gerektiğinin altını çizen Tiftikçi, bunları yeterli ya da yetersiz bulmanın göreceli olduğunu belirtiyor. Tiftikçi’ye göre zamana ve bilimsel gelişmelere göre gerekli yasal düzenlemelerin yapılması gerekiyor.

Yargıtay da olanakları ölçüsünde teknolojik gelişmelerden en üst düzeyde yararlanmak amacında ve bu noktada kurumda iki proje yürütülüyor:

A- Yargıtayın iç işleyişinde bilgisayar ve Internet’in kullanımı,

B- Yargıtay çalışmalarının dünyaya tanıtımı, kamuoyunun bu alanda bilgilendirilmesi, hukuk biliminin gelişimine katkı sağlanması.

Kanun tasarısının çıkması bekleniyor

Avrupa Topluluğu Koordinasyon Dairesi Başkanı Hakim Saadet Arıkan ise çalışmaların uluslararası standartlar çerçevesinde yürütüldüğünü hatırlatarak kanun tasarısının çıkmasının beklendiğini söyleyerek sözlerini şöyle sürdürdü:

Daha önce TCK’nın gözden geçirilmesi çerçevesinde hazırlanan taslakta ilgili maddeler (örneğin 525’inci madde) daha sistemli bir biçimde düzenlendi. Halen TCK’nın tamamını gözden geçiren komisyon bu konu üzerinde de duruyor. Ayrıca yalnızca Internet üzerinde değil genel olarak kişisel verilerin korunması ile ilgili bir kanun tasarısı çıkması bekleniyor. Türkiye’nin en kısa zamanda WIPO (Dünya Fikri Mülkiyet Teşkilatı)’nın Internet sözleşmeleri isimli iki uluslararası sözleşmesine (Telif Hakları Sözleşmesi ve Fonogram ve İcracı Sanatçıların Haklarına İlişkin Sözleşme) taraf olması gerekiyor. Avrupa Birliği elektronik ortamda fikri hakların korunması açısından WIPO sözleşmelerini öneriyor. Helsinki Zirvesi’nden sonra Türkiye’nin AB ile ilişkilerinde şimdiye kadar mevzuat uyumu söz konusuyken artık mevzuatın yanı sıra sistemleri ve kurumları da içeren müktesebat uyumu söz konusu olmuştur.

Internet gibi sistemlerde şifreli iletişim ya da kapalı sistemlerdeki verilere hukuka aykırı ulaşım açısından TCK’nın hükümleri uygulanabilir. Elektronik ortamda işlenmiş suçlarda, suçun hangi hallerde Türkiyede işlenmiş sayılacağının tartışılmasında yarar var. Internet’le işlenen suç tanımının, uluslararası düzeyde yapılacak çalışmalarla ve ülkeler arasında asgari uzlaşma sağlanarak yapılması, Internet’in sağladığı ‘sınırsız dünya’ kavramına da uygun olacak. TCK’daki hüviyet cüzdanı, pasaport gibi belgelerde sahtekarlık halini düzenleyen maddenin, akıllı kartları kapsayıp kapsamadığı da tartışılmalı.