Son günlerde bilişim sektörünün gündemindeki en önemli konuların başında bilişim şirketlerinin borsaya açılması geliyor. Escort, Turkcell gibi şirketlerin kısa süre sonra Türkiye ve dünya borsalarında hisselerini halka arz etmesi beklenirken, ticari yazılım alanında faaliyet gösteren Logo Business Solutions (LBS), borsaya açıldı bile. Önümüzdeki günlerde daha pek çok bilişim şirketinin hisselerini halka arz etmesi bekleniyor.

Beliz Kudat

Bilişim şirketlerinin borsaya açılmaya yönelik bu eğiliminin birçok nedeni var. Bunların başında sürekli yükselişte olan ve tüm dünya borsalarını alt üst eden Nasdaq borsası örneği geliyor. Diğer taraftan hisselerin halka arz edilmesi, birçok avantajı da beraberinde getiriyor. Bunların başında hisselerini halka arz eden şirketin vergi oranlarının düşmesi, sermaye artışı durumunda uzun vadeli ve ucuz finansman sağlanması, ortak satışı durumunda ortaklara likidite sağlanması, gelecekte de rahat ve ucuz finansman yolunun açılması, şirketin piyasa değerinin belli olması, kuruluşun kamuoyunda tanınması ve kurumsallaşmanın hızlanması geliyor.

Birkaç yıl önce Info Holding bilişim şirketlerinin borsaya açılması gerekliliğini gündeme getirmiş, ancak birtakım ekonomik nedenlerden ötürü bu işlemi gerçekleştirememişti. İşte bu dönemde Info Holding’in halka arz işlemlerini gerçekleştirmek üzere, ABD’de uzun yıllar teknoloji şirketlerinin halka arz işlemlerini gerçekleştirmiş olan Patrick Keating, Türkiye’ye geldi ve o zamandan bu yana Strateji Menkul Değerler’in Kurumsal Finansman Bölüm Başkanı olarak görev yapıyor. Keating’in Türkiye bilişim sektöründe yaşanan bu yeni eğilim hakkındaki görüşlerini alma olanağına kavuştuk.

Türkiye bilişim sektörünün diğer sektörlere oranla son derece dinamik olduğunu kaydeden Keating, sektörün hızla gelişmekte olduğunu ve önümüzdeki yıllarda bilişim şirketlerinin borsaya açılmalarının artmasını beklediğini belirtti. Keating, bilişim şirketlerinin borsaya açılması konusunda en önemli sorunun borsa yetkililerinin teknoloji şirketleri ve verdikleri hizmetler konusunda bilgi sahibi olmamaları olduğunu ifade etti. Keating, sözlerine şöyle devam etti: “Teknoloji şirketlerinin kendilerini İMKB’ye anlatmaları gerekiyor. Biliyorsunuz Türkiye’de ister yazılım, ister donanım isterseniz Internet ya da ağ bilgiişlem şirketi olun, borsada diğer sektör şirketleriyle aynı muameleyi görüyorsunuz. Ne iş yaparsanız yapın, İMKB’nin isteklerini yerine getirmeniz gerekiyor. Bu nedenle öncelikli olarak bilişim sektörü içinden yetkililerin İMKB’ye sağladıkları hizmetleri anlatmaları ve onları bilgilendirmeleri gerekiyor”.

Türkiye’de borsanın son derece acımasız olduğunu ifade eden Keating, bir çok teknoloji şirketinin KOBİ’lerden oluştuğunu ve İMKB’nin istemiş olduğu kriterleri yakalayamadığını belirtti. Bu durumun bilişim şirketleri önündeki önemli bir sorun olduğunu vurgulayan Keating, bu doğrultuda özellikle yeni girişimci ve KOBİ’lere risk sermayesi sağlanmasının büyük önem taşıdığını dile getirdi. Keating, “Diğer taraftan Türkiye borsası yatırımcılar için son derece sıkıcı. Çünkü burada yer alan diğer endüstri şirketlerinin büyüme ve hisselerinin artış oranları son derece düşük. Oysa teknoloji şirketleri, her yıl cirolarında inanılmaz oranlarda yükseliş yaşıyorlar. Teknoloji şirketleri için Türkiye’de Nasdaq benzeri bir borsanın kurulması yatırımcıların borsaya olan ilgilerini de artıracaktır” dedi.

Keating, Türkiye’nin AB adaylığının açıklanmasıyla birlikte yeni bir ekonomik paketin uygulanmaya başlamasının da borsaya ve borsadaki teknoloji şirketlerine olumlu yansıyacağının altını çizdi. Komşumuz Yunanistan’ın AB adaylığından sonra finans sisteminde bir takım değişikliklere gittiğini kaydeden Keating, böylece faiz oranlarının düştüğünü ve yatırımcıların borsaya olan taleplerinin arttığını söyledi. Şu anda Yunanistan’da 100’ü aşkın şirketin borsaya girmek üzere beklediğini kaydeden Keating, Yunanistan’dan çok daha büyük bir ekonomik potansiyele sahip olan Türkiye’nin bu durumu örnek alması gerektiğini ifade etti.

Keating, borsaya açılmayı planlayan bilişim şirketlerinin yöneticilerine de bazı tavsiyelerde bulundu. Keating, “Bu yöneticilerin yeni bir yönetim düzenine hazırlıklı olmaları gerekiyor. Öncelikle kendilerine birtakım sorular sormalılar: “Ne kadar iyi bir yöneticiyim?, Gelecekte şirketimi nereye taşımalıyım?, Ürün ve hizmetlerim yeterince iyi mi?” gibi.

Diğer taraftan, bilişim şirketlerinin borsaya açılma süreçlerini daha da hızlandırmak amacıyla İMKB ve SPK, Nasdaq benzeri bir borsa oluşturmak üzere çalışmalarını hızlandırmış durumdalar. Bundan sonra LBS’yi hangi şirketlerin takip edeceği ise merak konusu.

Borsaya açılmak için neler gerekli?

Hisselerini halka arz ederek borsaya açılmak isteyen şirketlerin, öncelikle bazı işlemleri tamamlaması gerekiyor. Bu konuda şirketlere çeşitli denetleme, danışmanlık ve menkul değerler şirketleri yardımcı oluyorlar. Halka arz, ortakların ellerindeki mevcut hisselerin halka arzı ve yeni hisselerin halka arzı olmak üzere iki gruba ayrılıyor. Bir şirketin hisselerini halka arz edebilmesi için, 3 mali yılını tamamlamış ve son iki mali yılı pozitif net karla kapatmış olması gerekiyor. Eğer şirket, yüzde 25’den fazla oranda halka açılıyorsa, son bir yılda kar etmiş olması yeterli oluyor. Ayrıca yeni kurulan şirketler de ‘Yeni Şirketler Pazarı’nda işlem görmek üzere halka açılabiliyorlar.

Şirketler, 1 trilyon 140 milyar liraya kadar sermaye için yüzde 15 oranında hisselerini halka açabiliyorlar. Bu oran, 750 milyar - 1 trilyon 500 milyar lira arasında sermaye için yüzde 10, 500 milyar lira ve üzeri sermaye için yüzde 5 olarak değişebiliyor. Halka arz işlemlerini yapan şirketlerin, halka arz oranlarını 3 yıl içerisinde yüzde 15’e tamamlamaları gerekiyor.

Şirketlerin halka açılma işlemlerini gerçekleştiren kurumlar bu doğrultuda ana sözleşme tadili, pazarlama dokümanları, SPK kayıt ve İMKB kotasyon dosyalarının hazırlanması, reklam ve tanıtım kampanyalarının koordinasyonu, değerleme ve fiyatlama, halka arz konsorsiyumunun oluşturulması, yurtiçi ve yurtdışında tanıtım toplantılarının organizasyonu ve satışın gerçekleştirilmesi gibi hizmetleri sağlayabiliyorlar.

Piyasa değeri büyük ama hisse senedi işlem derinliği az olan şirketler için ikincil halka arzlar ise büyük önem taşıyor. İlk halka arza göre daha kısa prosedürlere sahip olan bu işlem, yeni ve büyük yatırımların finansmanı için ideal kaynak oluşturuyor. Böylece hisse senedi işlem derinliğinde artış kaydedilirken, genelde yalnızca yabancı yatırımcılara yönelik olan İMKB Toptan Satışlar Pazarı’nda satış yapma olanağı kazanılıyor.

Türkiye’de ilk defa bir yazılım şirketi borsada işlem görmeye başladı. İşlem gören LBS’nin Genel Müdürü Tuğrul Tekbulut borsaya açılan bilişim şirketlerinin ve yabancı sermayenin büyük bir hızla artacağını söyledi.

LBS’nin 15 yıllık bir geçmişi olduğunu belirten Tekbulut, Borsa’ya açılma çalışmalarının da yaklaşık 2 yıl sürdüğünü söyledi. 1998 yılının Nisan ayında borsaya açılma düşüncesinin gündeme geldiğini kaydeden Tekbulut, konuyla ilgili şu bilgileri verdi;

“Şirketimiz kendine iddalı bir vizyon koydu. Halka arz Türkiye’de çok sık görülen bir olay değil. Biz bunun dışına çıkalım istedik. Ayrıca daha hızlı büyüyebilmek, sermaye edinmek, kurumsallaşabilmek ve bir yandan da 15 yıllık birikimi bir şekilde nakite dönüştürmek düşüncesindeydi. Çalışmalar. 1998 yılının Haziran ayında başladı. Bu çalışmaların sonrasında SPK’ya dosyamızı götürecektik ki kriz çıktı. Bunun sonrasında finansal ortak aramaya başladık. Borsada hissenizi bilinmeyen, tanınmayan binlerde şirkete satmak yerine yabancı fonlardan birine satıyorsunuz. Bunlar hisselerinizin bir kısmını alıyor, 1-2 yıl elinde tuttuktan sonra yine borsada nakte çeviriyor ve gidiyor. Yönetime de karışmıyor. Ancak bu yolda yabancı ortağın da çok iyi kar etmesi lazım. 1999 yılının Ocak ayında New York’da Nisan ayında da Londra’da bir roadshow’a çıktık, şirketimizi tanıttık. Biz bir yol açtık ve Türkiye’de bilgisayarın olduğunu anlattık, insanlar çok etkilendi. Ancak finans çevrelerinde Türkiye oldukça riskli bir ülke olarak değerlendiriliyor. “

Tekbulut, yurtdışında finans çevreleriyle yapılan bu görüşmeler sonrasında LBS’yi çok beğendiklerini ancak Türkiye’nin risk taşıması nedeniyle yatırımcıların yatırım yapmaktan çekindiklerini de söyledi. “Türkiye’ye karşı olağanüstü güvensizlik ve cehalet var” diyen Tekbulut, yatırımcıların Israil, Mısır, Maceristan, Polonya ve Romanya’yı bile Türkiye’ye göre daha az riskli gördüklerini de ifade etti.

Sonuçta LBS, İMKB’ye açılma sürecinde yurtdışı yatırımcılardan ülke riski nedeniyle aradığını bulamayınca “Bir Türk yazılım şirketini en iyi Türk yatırımcısı değerlendirir” düşüncesinden hareketle tekrar Türkiye pazarına dönme kararı aldı. İşte tam o dönemlerde de Türkiye’de Borsa’da bir patlama yaşandı. Ancak LBS’nin oditleri uluslararası piyasaya ve enflasyon muhasebesine göre yapılmıştı bunları SPK’ya göre yeniden yaptırmak gerekiyordu. Bu çalışmalar yapıldı ve daha öncede belirttiğimiz gibi LBS geçtiğimiz günlerde Borsa’ya açıldı. Tuğrul Tekbulut LBS’yi muhafazakar bir değerlendirmeye tabi tutarak yüzde 15’ni Borsa’ya açıldığını belirtti ve “Yatırımcının bizi tanımasıyla şirketin değerinin daha çok artacağını inanıyor ve böylece daha büyük kısmını da daha sonra halka açmayı düşünüyoruz” dedi.

Tekbulut Türkiye’nin Avrupa Birliği’ne aday gösterilmesi, ekonominin düzelmesi ve puanının yükselmesi, siyasi istikrar gibi gelişmelerden dolayı önünün açık olduğunu belirterek önümüzdeki yıldan itibaren Türkiye’ye yabancı sermayenin yağacağı görüşünde. Bilişim sektörününde böyle bir durumda en şanslı sektör olacağını da kaydetti.

LBS halka açıldı

Logo Business Solutions, hisselerini ‘bilgiye ortak kazanma’ hedefiyle halka arz ettiğini açıkladı. İlk aşamada, şirketin artırılan sermayesinin yüzde 15’ini temsil eden 121 milyar nominal değerli hisse senetleri sabit fiyatla talep toplama yöntemi ile satışa çıkarılıyor. Konsorsiyum liderliğini Ata Yatırım Menkul Kıymetler üstlendi.

LBS, 24 Nisan’da düzenlediği bir toplantı ile borsaya açılışını kutladı. Halka arz için düzenlenen tanıtım toplantısında bir konuşma yapan İstanbul Menkul Kıymetler Borsası Başkanı Osman Birsen, LBS’nin halka arzının çok hızlı bir teknolojik ilerlemenin başlangıcı olduğunu vurgulayarak, LBS’nin bu gelişme sonucunda, en iyi bilinen kurum haline geleceğini söyledi.

LBS Genel Müdürü Tuğrul Tekbulut ise, dünyada ‘yeni ekonomi’ olarak adlandırılan yüksek teknolojiye yatırımın hızlı yükselişine dikkat çekti ve yeni ekonominin imalat sanayiini ikinci plana iterek büyük bir ivmeyle geliştiğini belirtti.

belizk@interpro.com.tr