Edip Öymen
eeoymen@hotmail.com

e- ve k-ticaret

Şu veriler ABD'den: E-ticaret yapan 100 şirketin 1998 cirosu 1 milyar dolara dayanmış. 1999'da 24 milyon Amerikalı, Internet'ten hediye alışverişi yapmış. Aynı yıl 6.7 milyon kişi tatil ve seyahat rezervasyonlarını Internet'ten yapmış. Intelliquist kamuoyu araştırma şirketinin anketine yanıt verenlerin yüzde 81'i, bir yıl içinde Internet'ten alışverişe başlamaya niyetli olduğunu açıklamış.

Aynı ankete göre yüzde 78'in şöyle bir sorunu var: Eğer Internet'te sitesi olan şirketlere daha çok güvensek, daha çok alışveriş yaparız. Bu birkaç veri, web stili yaşamın anavatanı ABD'deki durumu özetliyor. Birkaç yıl içinde e-ticaretten yararlananların sayısı daha da artacak. Ama kimse, bunun, k-ticareti (klasik alışveriş stilini) öldüreceğini (en azından şimdilik) düşünmüyor. Hele, çok katlı çok mağazalı alışveriş merkezlerinden (mall) alışveriş yapma alışkanlığını öldüreceğini, hiç... ABD'deki mall’ların çoğu, ortaklıklar şeklinde (real estate investment trusts-REIT) örgütlenmiş durumda. Ve hisseleri borsada kote. ABD'de böyle önemli 4 REIT var. E-ticaretin cazibesi ve kabaran cirosuna karşılık bu REIT'lerin cirosu da kabarıyor! Bir yıl önceye bakışla kazançları yüzde 26.6 ile yüzde 30.2 arasında artmış. Elbette kaç milyon kişi ABD'de, aradığı kitap için belki artık kitapçıya gitmekten vazgeçti. Ya da diş macununu, evinin temel gıda ihtiyaçlarını e-ticaretle sağlamaya başladı. Ama tüketim, sadece otomatik, anonim ve gündelik alışverişten ibaret değil. Pek çok ihtiyacı e-ticaretin sağladığı kolaylıklara rağmen tatmin etmek mümkün değil. Bir kumaşı ellemeden, bir koltuğa oturmadan, bir ayakkabıyı giymeden alışveriş, henüz mümkün mü? Değil... e-ticarette en hızlı en öncü ülke ABD'deki veriler, bunun kanıtı...

Şu sırada e ve k-ticaret kendi kulvarlarında koşan atletler gibi. E-ticaretin hızı ve koşma tekniği herkese çok ilginç geliyor. Ama k-ticaretin seyircisi, sponsorları hala çok ve güçlü. Bu iki güçlü koşucu arasında rekabet şansı giderek azalan ise, küçük işletmeler. Bu da ayrı bir gerçek.