Şeref Oğuz
serefoguz@turk.net

Bilişim KOBİ’leri

Türkiye’deki işletmelerin yüzde 93’ü KOBİ, yani küçük ve orta boy işletmeler.

Ancak Türkiye bu zenginliğinin fazla farkında değil.

Kredi pastasının ancak yüzde 5’ini alabiliyorlar.

Gerisi (yüzde 95) büyüklere gidiyor.

Halbuki esnaf ve sanatkar diyebileceğimiz bu yapıdakiler çok az sermaye ile çok fazla isthdam yaratabiliyorlar. Bu da sosyal sorunları hafifletmede işe yarıyor.

Küçükler çabuk doğuyor ve çabuk yok oluyorlar. Risk göze alarak yeni işlere ve pazarlara girmede büyüklerden daha başarılılar.

Dünyadaki evlilik trendi her ne kadar büyükler arasında başlasa da yakın gelecekte küçükleri de kapasayacak. Bu noktada esnaf ve sanatkar anlamıdaki KOBİ’lerin daha nitelikli KOBİ haline gelmesi gerekiyor. Bunlara ben Bilişim KOBİ’leri diyorum.

Bunların asgari müşterek pratiği yok. Sermaye evlilikleri kültürü eksik.

1994 krizinden çok çabuk çıkmamızda bu kesimin var olması büyük etken oldu. Ancak 1998’de küresel çöküşte en fazla onlar zarar gördüler.

Halk Bankası bunlar için var ama her yıl kredi limitleri olsun, kredi maliyetleri ve şartları olsun, bu açılardan elle tutululur bir destek yok.

KOSGEB bu amaçla tasarlandı ama onların kamu hantallığıyla esnafa ve sanatkar KOBİ’lere desteği, eğitimle sınırlı kaldı. İGEME’yi ihracatı geliştirme ve küçükleri de bu alana sokmak için yarattık ama işe yaramadı.

Esnaf ve sanatkarın birlikleri örgütleri var fakat bir işe yaramıyor. Her biri siyaset odaklı çalışıyor. Esnaf ve sanatkar sırtından güç yaratan bu modelin değişmesi gerekiyor.

Bilgi teknolojileri, elektronik ticaret gibi kavramlar esnaf ve sanatkarların verimliliğini artırıcı, kısıtlı kaynaklarını daha iyi kullanma imkanı barındırırken bundan yararlanılmıyor. Risk sermayesi kurumu (venture capital) ABD ve Avrupa’nın esnaf ve sanatkar kesimi için harikalar yaratırken... Türkiye’de gerek finans kesimi, gerek kamu ve gerekse esnaf ve sanatkarlar bu cağdaş araçtan yararlanamıyor (Aklı ve becerisi olanla parası ve imkanı olanı biraraya getiren ortaklıklar).

Ticaret ve sanayi odaları, zamanında işe yarayan ama bugun artık gerekliliği ortadan kalkan kurumlar.

Türkiye’de böylesine yaygın olan ve yığınca insanın çalıştığı örgütleri esnaf ve sanatkar için verimli hale getirmek gerekiyor.

Bu arada... Esnaf, sanatkar derken... Türkiye’de büyük grupları saymazsak tüm bilişim sektörünün aslında bir esnaf ve sanatkar mantığında var olabildiğini de unutmayalım.