Türkiye Zeka Vakfı, yazılım konusunu da düzenleyen Fikir ve Sanat Eserleri Kanunu için bir değişiklik taslağı hazırladı.

Gamze GÖKER

Fikir ve Sanat Eserleri Kanunu’nu yazılım açısından inceleyen Türkiye Zeka Vakfı kanuna ilişkin bir değişiklik tasarısı hazırladı. Kopya yazılım, izinsiz kullanım, kullanıcı hakları konularında değişiklik ve eklemeler içeren değişiklik tasarısı ODTÜ Bilgisayar Mühendisliği Bölüm Başkanı Türkiye Zeka Vakfı genel kurul üyelerinden Prof.Dr. Fatoş Yarman Vural yöneticiliğinde hazırlandı.

Tasarının hem yazılımla hem de edebi eserlerle ilgili hükümlerde yapılacak değişiklikleri içereceği ve bu değişikliklerle yazılımcıların haklarının korunmasında büyük bir aşama kaydedileceği belirtiliyor. Değişiklik tasarısı bu haliyle kanunlaşırsa uluslararası anlaşmalarda bulunan koruyucu hükümlerin neredeyse tamamı mevzuatımıza kazandırılmış olacak.

Tasarı telif hakları sahibinin haklarının yanısıra kullanıcıların haklarının korunmasını da içeriyor. Değişiklik önerilerinden biri süreli olmayan yayınlarda işaret ve seri numarası yerine geçmek üzere Kültür Bakanlığı tarafından tahsis edilen ISBN(Uluslararası Standart Kitap Numarası) kodu kullanılması yönünde. Fikir ve Sanat Eserleri Kanunu’nun uygulamada ciddi karışıklıklara neden olan “Eser Sahibinin Haklarına Komşu Haklar”a ilişkin 75’inci maddesinde de bir değişiklik öngörülüyor. Özellikle CMUK 344/8 maddesiyle birlikte yorumlandığında uygulamada telif suçlarının “kamu davası” şeklinde yürütülmesinin çelişkili bir durum oluşturduğu düşünülüyor. Ayrıca korsan yayınla mücadelede suçun şikayete bağlı olması zaman zaman bu tür suçların savcılıkça res’en soruşturulması taleplerini ortaya çıkarıyor ki bu tür talepler Telif Hukuku’nun genel sistemi için rağbet görmüyor. Bu nedenle bandrolsüz nüsha satan kişilerle ilgili soruşturmanın şikayete bağlı olmamasının “korsan kopya”ile ilgili suçlarda sorunu çözeceği ve böylece yakalanan kopya eserlerin hak sahibinin şikayeti yok diye geri verilmesinin engelleneceği düşünülüyor. Değişiklik önerisi içerisinde değerlendirilen bir diğer madde de 81’inci madde. Söz konusu maddede bandollerin Kültür Bakanlığı’nca bastırılıp satılacağı, ayrıca Bakanlığın meslek birlikleri aracılığıyla da bondrol satışı yapabileceği belirtiliyor. Cezalara ilişkin olarak ise madde şu ifade yer alıyor: “Bu maddede belirtilen yazılı izinler ve/veya bandrol almadan veya alınan bandrolleri maksadı dışında kullanılarak işaret resim ve ses tekrarına yarayan alet veya yöntemlerle eserleri çoğaltan veya yayanlar hakkında 1 yıldan 3 yıla kadar hapis veya 1 milyar liradan 3 milyar liraya kadar para cezasına veya her ikisine birlikte hükmolunur.”

Konuyla ilgili görüşlerini aldığımız ODTÜ Bilgisayar Mühendisliği Bölüm Başkanı Fatoş Yarman Vural olumlu bir adım olarak değerlendirdiği değişiklik tasarısında yazılımla ilgili kısımların hala eksik olduğunu söyledi. Yazılımın yasada genel anlamda fikir ve sanat eseri olarak değerlendirildiğini, yazılıma özel olarak yer ayrılmadığına değinen Vural şunları söyledi: “ Yazılımın resim, film, video eserleri ile benzer yanları olmakla birlikte benzemeyen özel yanları da var. Diğer eserler elle tutulup, gözle görülebilen, ölçüp biçmesi kolay eserler. Yazılım ise çok farklı kavramlar içeriyor. Elimizden geldiğince çok fazla değişiklik önermeden yazılımla ilgili yeni düzenlemeler yapılmasını istedik. Taslak tam anlamıyla yazılıma yönelik bir yaptırım içermiyor. Ama yazılım üreticisi mahkemede ilgili maddenin içinden kendisini savunabilecek yorumlar çıkarabilir.”

Fatoş Yarman Vural değişiklik taslağı yasalaşırsa yazılım üreticilerinin haklarının daha iyi korunacağını, yazılım kopyalama, izinsiz kullanım konularında yaptırım uygulanabileceğini açıkladı.

Amaçlarından birinin en önemli sermayesi beyin gücü ve zeka olan yazılım konusuna özel önem verilmesine ve ulusal yazılım endüstrisinin gelişmesini sağlayacak politikalar üretilmesine çaba göstermek olduğu belirtilen Türkiye Zeka Vakfı’nın söz konusu çalışmasında TBD Yönetim Kurulu Üyesi Necdet Kesmez ve Avukat Halil İnanıcı da yer aldı.

gamzeg@interpro.com.tr