Önder Eker
onder.eker@netron.com.tr

Internet ve devlet

Merhaba,

Türk Telekom Internet altyapısı hariç bugüne kadar kendisinden bekleneni iyi kötü verdi ve yıllarca misyonunu yerine getirdi. Eğer baştan birbirleriyle rekabet eden, liberal piyasa koşullarında çalışan telekom şirketleri olsaydı çok daha iyi olabilirdi, ancak köprüyü sattırmam zihniyetinin bile yavaş yavaş terkedildiği son yıllarımıza bakarsak, eh artık zaten bu kadar olabilir, diyoruz.

Köylere kurulan santraller, çekilen hatlar, yani özel sektörün maliyetini kurtarmayacağı için yapmayacağı yatırımlar da yapıldı ve yapılmalıydı.

Bütün bunları yaparken dünyada ve Türkiye’deki iletişim talebi bugünle karşılaştırılmayacak derecede azdı, ancak artık öyle değil.

Artık iletişim için karşılaştığımız talep o kadar büyük, ama o kadar büyük ki, tekel konumunda olan bir devlet kuruluşunun başa çıkması mümkün değil. İnanılmaz bir talep var ve bu talebe yanıt verebilmek için bir çok kuruluşun liberal piyasa koşullarında rekabet etmesi ve ettirilmesi şart.

Internet gibi katlanarak büyüyen bir talebe cevap verebilmek için devletin bir an önce (hatta dün) işletmeci olmaktan çıkıp regülatör konumuna geçmesi lazım. Bunu herkes biliyor ama bir türlü uygulamaya geçemiyoruz, demek ki çok daha başka sebepler var. Onlara da burada girmeyelim, hiç yeri değil, anlayan anlıyor, bilen biliyor.

Devlet bu işten hızla çekilip telekomu rekabete açmalı. İlk aşama olarak Internet işini tamamen bırakmalı. Hiçbir şey yapmasa bile bu işe kalkışan kuruluşlara gölge etmeyerek bile çok hayırlı bir iş yapacaktır. Regülasyon yapması konusunda da ciddi endişelerimiz var, çünkü Türkiye’de regülasyon yapacak kurumlara devleti korumak, vatanın bölünmez bütünlüğüne sahip çıkmak adına o kadar geniş yetkiler verilir ki, sonuçta o kurumun piyasanın üzerinde son derece olumsuz etkileri olur, işler gelişemez ya da az gelişir.

Şu anda Türk Telekom’un yaptığı Internet yatırımları mevcut talebi karşılamaktan çok uzakta. Internet artık yemek yemek, su içmek gibi yaşamımızın bir parçası haline geldi. Yatırımları planlarken mevcut ihtiyacın 100 katını, 1000 katını düşünmek gerekiyor. Dünyada müthiş bir e-konomi doğuyor ve devlet uygulamalarıyla bir defa daha önemli gelişmelere engel oluyor.

Bu konuyu haftalardır köşesinde işleyen Sayın Yalçın Gerek’in tüm yazılarına harfiyen katıldığımı, bu konudaki yazılara devam edeceğimi belirtir, iyi haftalar dilerim. Konu hakkında görüşlerinizi benimle paylaşırsanız burada bir tartışma ortamı da yaratmış oluruz.