Öykü Gençay
oykug@interpro.com.tr
İnterpro A.Ş.

www.para.com“.tr”

Adamın biri çıkmış CNN ekranına, rahat rahat oturmuş koltuğa konuşuyor. Röportajı yapan soruyor: “Bu fikir nasıl ortaya çıktı ve nasıl gerçeğe dönüştürdünüz?” Adam cevap veriyor: “Bir iki arkadaşla bir barda oturmuş sohbet ediyorduk, aklımıza bu fikir geldi, bayağı hoşumuza gitti ve yapabileceğimizi düşündük. Ardından bir risk sermaye kuruluşuyla görüştük, iş planımızı hazırlamak bir iki ayımızı aldı, ardından çok kısa bir sürede web sitemizi oluşturup açtık. Zaman geçtikçe ve hitimiz arttıkça daha fazla destek sağlayıp portföyümüzü genişlettik.”

Bu kişi, peoplesound.com’un başkanı ve yöneticisi. Yani, işletme okumuş olmaktan başka hiçbir özelliği olmayan, günün her saatinde beyaz gömlek, kravat ve boş bir beyinle dolaşan yappii jenerasyonu yaşıtlarımın ağızları bir karış açık ve boş gözlerle izledikleri kot pantalonlu, mütevazi, girişimci ve yaratıcı bir insan. Sitenin özelliğini ve amacını tamamen bir tarafa bırakın. Merak edenler siteye girip bakabilir. Ancak sitenin en belirgin özelliği, bir konuda ilk olması, belli bir talep ihtiyacını nitelikli olarak karşılaması. Yani yaratıcı bir beynin, yaratıcı bir düşüncesi.

Peki televizyondaki bu mütevazi adamı neden burada anlatıyorum? Nedeni, konuşmasından yaptığım alıntıda gizli. Yeni net ekonomisinde başarılı olmak için gereken üç temel unsur var. Birincisi, konvansiyonel ekonomi kurallarının işlemediğini kabul etmek. İkincisi, doğru bir açık nokta ve dikey bir pazara yönelik bir fikir pırıltısı yakalamak, üçüncüsü de bunu gerçekleştirecek parayı bulmak. Türkiye’de sorun gelip üçüncü noktaya takılıyor.

Risk sermayesi, Batı ekonomisinde yıllardır oturmuş bir kavram. Temel olarak Internet ile anılmakla birlikte yüksek teknoloji ile ilişkilendirmek daha doğru. Örneğin, biyoteknoloji de risk sermayesi kullanan önemli bir sektör. Risk sermaye kurumlarının oluşması ve risk edilecek sermayenin Türkiye’ye gelmesi için gereken önemli bir şart var. Yatırım araçlarının belli bir dengeye ulaşması ve belli ölçüde risklerinin tanımlanabilir olması. Öyle ki risk sermayesine konu olan paranın riski belli olsun ve bu riski almanın katma değeri ortaya çıksın. Elbette risk sermayesinden faydalanacak kuruluşların ve risk sermaye fonlarının serbest ekonomi kuralları çerçevesinde değerlerinin belirleneceği bir borsanın da oluşması şart. Bunların olmaması durumunda Türkiye’de Internet’le uğraşmanın anlamı ve gereği yok. Çünkü reklam geliri ile Internet şirketi çevirmeye çalışmak sadece bir hayal. Türkiye bu şartları sağlarsa parlak fikirler gerçek değerlerini ve karşılıklarını bulabilirler. Çok sevdiğim bir söz vardır. “Dünya, harcanmış dahilerle doludur.”

Eğer, bu topraklarda çıkacak parlak Internet fikirlerinin boşa harcanmasını istemiyorsak, bir an önce bu ülke, risk sermaye altyapısını oluşturmalıdır.