Vestel 1997 yılının başından itibaren renkli televizyon imalatından enformasyon cihazlarına bir geçiş yaptı. Vestel Elektronik Başkan Vekili Cengiz Ultav, bu geçiş kararını verirken Vestel’in güçlü yanlarına güvendiklerini söylüyor.

Özgür Karagöz

Ultav, Vestel’in bu güçlü taraflarını, esnek bir imalata sahip olmak ve ürünlerini 103 ülkede birtakım ortaklarla satmak olarak açıklıyor. İnovasyon ve teknoloji konularında, teknolojideki yenilikleri asıl gerçekleştiren şirketlerin imalatçı ortağı olma stratejisini izlediklerini vurgulayan Ultav, bu tip işleri mümkün olduğu kadar büyük işbirlikleri içerisinde gerçekleştirdiklerini belirtiyor.

Vestel, bu işbirliklerinden birini İsrail’deki şirketlerle geliştiriyor. Bu operasyonun geliştirilmesi ve oradaki işbirliğinin daha da sağlamlaştırılmasıyla ilgili olarak 5 milyon dolarlık bir bütçe ayrılmış. Vestel, bu girişimi Mpeg ve telekomünikasyon alanında gerçekleştiriyor.

1998 yılında kurulan Vestel USA ise 25 genç mühendisle çalışıyor. Vestel’in, Amerika’da yapacağı yatırım ise, 2000 yılı için 18 milyon dolar civarında.

Vestel Manisa’da televizyonun içerisine eklenen Mail TV, Internet TV gibi aygıtları yapan 130 kişilik bir grup çalışıyor. Manisa’da yapılacak olan projelere ayrılmış olan bütçe 20 milyon dolar.

Tayvan’da da bir ofisi bulunan Vestel, birtakım parçaları Tayvan’dan Uzakdoğu fiyatlarıyla alabiliyor. Vestel’e daha çok ekran tasarımı ile ilgili olarak katkıda bulunan Tayvan ofisi için söz konusu olan yatırım 5 milyon dolar.

Ultav, Vestel’in Ar-Ge bütçelerinde sınırı olmadığını; ama insanların her istediğini de yapamadığını vurguluyor. Bir Ar-Ge operasyonunun en kritik konusunun karar kalitesi oduğunu belirten Ultav, dünyanın çeşitli yerlerinde diğer şirketlerle işbirliği yapan genç Türk mühendislerinin olmasının, Vestel’in karar kalitesini yükselttiğini söylüyor.

Ultav, Türkiye’nin çok hızlı bir şekilde, hem tasarım hem imalat yönünde, Avrupa’nın Hong Kong’u olma yolunda ilerlediğini ifade ederken, Türkiye’de elektronik, tasarım, yazılım ve gömülü sistemler konusundaki girişimlerin küçük de olsa desteklenmesi ve risk sermaye yapısının oturtulması gerektiğine dikkat çekiyor. Özel sektörün Türkiye’de teknoloji şirketlerinin filizlenmesine yardımcı olacak risk semayesini destekler duruma gelmesi gerektiğini belirten Ultav, özel sektörün kendi insiyatifleriyle bu şirketlere destek olabileceğini söylüyor.

Vestel, satış cirosu beklentisinin yüzde 10 oranını Ar-Ge’ye yatırıyor.

Küresel dünyaya açılmalıyız

Gelişmiş ülkelerin Ar-Ge’ye ayırdıkları zaman, bütçe ve bu konudaki paylaşımlar sonucunda başarılar elde ettiklerini belirten Escort Net Genel Müdürü Ramiz Aydaşgil, bugünlere kadar Türkiye’de Ar-Ge’nin bir masraf kalemi olarak görülerek önemsenmediğine dikkat çekiyor. Aydaşgil, “Yaptığımız çok basit bir işlem vardı; kopyalamak ve ithal etmek. Özellikle Avrupa Birliği’ne girme sürecinde olduğumuz şu dönemde, uyarlamak, küresel dünyaya açılmak ya da kendimize ait bir marka ismimizin olmasına odaklanmamız gerekiyor” diyor.

İş geliştirme departmanıyla Ar-Ge departmanını birlikte gördüklerini anlatan Aydaşgil, bu departmanın amacını, Internet dünyalarındaki donanım, yazılım, uydu ve diğer bağlantılarla ilgili teknolojik araştırmaları yapmak ve bu teknolojik araştırmalarla birlikte uygulamalarını gözlemek olarak açıklıyor.

Aydaşgil, Ar-Ge’nin iş geliştirme kısmıyla; ürünleri en yeni bir şekilde araştırmak, bu araştırılan ürünlerin Türkiye’ye uyarlanmasının yapıldığını söylüyor. Kendi donanım ve yazılım yapılarının farklı olduğunu belirten Aydaşgil, EscortNet Ar-Ge departmanının felsefesini, ürünün Türkiye’ye uyarlanması ve sonrasında da son kullanıcıya hitap eden bir şekle getirilmesi olarak açıklıyor.

Bütçelerinin yüzde 12’ye yakın bir kısmını Ar-Ge’ye yatırdıklarını söyleyen Aydaşgil, Ar-Ge’ye daha fazla yatırım yapılması sonucunda, marka isminin küresel dünyada yer alacağı ürünlerin çıkarılacağını vurguluyor.

Aydaşgil, son günlerde Sayısal TV, WAP teknolojilerine odaklandıklarını ve bu konularda, henüz duyurmadıkları ürünleri olduğunu belirtiyor.

Escort Computer’ın Ar-Ge bölümü ise, ürün geliştirme şeklinde değil de, yurt dışından gelen parçaların daha piyasaya sürülmeden birkaç ay önceden testlerinin tamamlanarak, bu ürünleri konfigürasyonlar haline getirilmesi şeklinde çalışıyor. Fuar takipleri yapılıyor. Bütçelerinden yüzde 5 oranında Ar-Ge yatırımı yaptıklarını söyleyen Escort Computer Teknik Müdürü Oğuz Göksu, Escort Computer’ın hedefininin, teknolojiler henüz yurtdışında çıkmadan, onları Türkiye’de son kullanıcının hizmetine vermek olduğunu vurguluyor.

Dünyadaki araştırmaların tam anlamıyla elektronik devreler düzeyinde yapılabildiğine dikat çeken Göksu, Türkiye’ye ise bir konfigürasyon şeklinde olduğunu belirtiyor.

ozgurk@interpro.com.tr