Cisco iletişim dünyasının çehresini AVVID mimarisi ile değiştiriyor. Bir süre öncesine kadar, alışageldiğimiz yapı içerisinde veri alışverişi, ses şebekesinin üzerinden iletilen basit bir yan üründü.

Mahir B. Aşut

Bugün durum değişti. Artık ses üzerinde taşınan veri değil, veri üzerinde taşınan sesten söz ediliyor. Veri paketlerine indirgenmiş ses, efektif biçimde data hatları üzerinden aktarılıyor. En basit şekliyle VoFR ve VoIP (Voice over Frame Relay, Voice over Internet Protocol) kurumların gündemine girmiş durumda.

Bu konudaki teknolojilerde, uygulamalarda ve ürünlerde başı çeken şirketlerden biri ve belki de en önemlisi Cisco Systems. Cisco; ses, video ve veri konusundaki tüm çözümlerini ve ürünlerini AVVID (Architecture for Voice, Video and Integrated Data) mimari çatısı altında topluyor.

Cisco Systems Türkiye’de teknoloji ve müşteri çözümlerinden sorumlu genel müdür yardımcısı olarak görev yapan Murat Erkan, Cisco’nun AVVID’e nasıl geldiğini şöyle anlatıyor: “Cisco’nun çoklu servis stratejisi beş aşamadan oluşan bir plan olarak tanımlanmıştı. İlk ve ikinci aşamada kurumsal ağ omurgasında veri, ses ve video entegre edildi. Üçüncü ve dördüncü aşamalarda veri ağlarına çoklu servis geçitleri kuruldu. Paket anahtarlamalı çağrı işleme, IP telefonlar ve diğer çoklu servisler bu aşamada tanıtıldı. AVVID ise bu stratejinin beşinci ve son aşamasını temsil ediyor. 1997 yılında IP üzerinden ses aktarımına ütopya gözüyle bakılırken bugün artık ses, data trafiğinin yanında giderek önemsizleşiyor.”

AVVID mimarisi dört yapıtaşından ibaret. IP altyapı sistemleri (QoS-Servis Kalitesi, güvenlik ve yönetim servisleri ile akıllı anahtarlar, yönlendiriciler ve geçitler), çağrı işleme platformları ve çözümleri, birleşik mesajlaşma ve akıllı IP özellikli telefonlar, yazılımlar.

Cisco EMEA bölgesinde ses teknolojilerinden sorumlu danışman olarak görev yapan Tankut Turhan, AVVID mimarisinin duyurusunda, Cisco’nun bu konudaki ürünleri ve teknolojisi konusunda bilgi verdi.

“Her cihaz artık Internet’e bağlı veya olacak. Enformasyon, güç ulaşılan bir kavram olmaktan çıktı. Teknoloji bunu gerçekleştirecek doğrultuda hızla değişiyor” diyen Turhan, böylesi bir ortamda veri şebekesinin önem kazanmasının kaçınılmaz olduğundan söz etti. Turhan VoIP, VoFR ve IP Telephony’nin farklı kavramlar olduğunun da altını çizdi: “VoIP ve VoFR, yalnızca data hattı üzerinden IP paketleri ile ses taşınmasından ibaret. Komple IP Telephony çözümleri ise bunların bir “süperset”i olarak tanımlanabilir.”

AVVID, Cisco tarafından geliştirilen teknolojilerin bütününü ifade etmesinin yanında açık bir mimari olma özelliğini taşıyor. Sistem üzerinde uygulama geliştirme olanakları açık.

Nasıl çalışıyor?

IP Telephony sisteminin çalışması, klasik anlamdaki PBX’lerden çok farklı. Sistem temel olarak şu bileşenleri içeriyor:

1) TCP/IP şebekesi

2) Call Manager

3) Uygulama sunucuları

4) Gateway sistemleri

5) IP telefonları

Call Manager, yerel alan ağı üzerinde bulunan bir sunucu. Cisco’nun 7830 ve 7820 olmak üzere iki model cihazı var. Call Manager’in görevi, tıpkı bir PBX santrali gibi çağrıların kurulmasını sağlamak. Arama durumuna geçen bir IP telefonuna çevir sesi gönderiyor ve daha sonra tuşlanan numaraları toplayarak gerekli yönlendirmeleri gerçekleştiriyor. PBX’e benziyor ancak önemli farkları var. Sistem tamamıyla IP protokolü temeline dayanıyor. PBX’lerdeki gibi kapalı teknolojiler ve kartlar yok.

Uygulama sunucuları, AVVID’in açık platform yapısını temsil ediyor. Voicemail gibi sistemler, kurulu IP telephony sistemine sorunsuzca eklenebiliyor.

IP telephony, farklı siteleri bulunan kurumların iletişim maliyetlerini ciddi biçimde düşürüyor. Avrupa çapında yapılan araştırmalar veri ve ses’in bir arada kullanıldığı tümleşik çözümlerin yüzde 30’u aşan maliyet avantajları yarattığını gösteriyor. Türkiye’deki yüksek telefon ücretleri göz önüne alındığında tasarrufun daha da fazla olması beklenebilir.

Klasik PBX santrallerinde her bir telefon için ayrı bir kablo bulunuyor. IP telephony’de böyle birşey söz konusu değil. Sistemde yer alan tüm ürünler gerçek birer IP cihazı. Tamamıyla IP protokolünü kullanıyorlar. Bu durum sistemin genişletme olanaklarını kolaylaştırırken, üçüncü parti ürünlere de kapıyı açık tutuyor.

AVVID mimarisinin pazar tarafından kabulü, klasik PBX ile aralarındaki ciddi farkın anlaşılabilmesine dayanıyor. Kurumlar, veri tabanlı bir iletişim altyapısının sunduğu sınırsız olanakların farkına vardığı anda kendini yenilemeyen PBX üreticilerini zor günler bekliyor.

mahira@interpro.com.tr