e- ticaretten m-ticarete

CeBIT 2000 rüzgar gibi geçti. Bu senenin ana teması yine e-ticaret idi ama geçtiğimiz yıla oranla e-ticaret kavramı hızlı bir yol almış ve mobilite kazanarak m-ticaret’e dönüşmüş.

GÜNİZ KARAMAN

Almanya’nın Hannover şehrinde düzenlenen CeBIT 2000 geçtiğimiz yıla oranla daha bir hareketli geçti. Teknolojinin taşınabilir tarafının yoğun olarak gözlendiği CeBIT’te donanım şirketlerinden yazılım şirketlerine, altyapı şirketlerinden güvenlik şirketlerine uzanan uzun zincirin bağlantı noktası mobilite ve m-ticaret idi.

350 binin üstünde ziyaretçisi ve 26 ayrı parçadan oluşmuş fuar alanı ile CeBIT 2000, teknoloji fuarı olmanın ötesinde dünyanın 4 bir yanından gelen “beyinler”in şovu idi.

Telekomünikasyon şirketleri ile yazılım şirketlerinin gözdesi WAP’tı. Henüz WAP telefonu olmayan GSM şirketleri de önümüzdeki 6 ay sonunda bir WAP modeli olacağını müjdeledi. WAP’ın pazarda oturması için verilen zaman ise 3’üncü çeyreğin sonları. WAP ile gelen ve mobiliteyi değerli kılan teknoloji akımı ise devam edecek. Teknoloji devleri WAP’ın aktüalitesinin 1.5 sene süreceği görüşündeler. WAP bu sürenin sonunda da kendinden sonra gelen yeni süreçleri başlatan bir ateşleyici olacak. Önümüzdeki 2 sene içinde de dünya üzerindeki tüm GSM kullanıcılarının bir WAP telefonu olacağı düşünülüyor. Bu konuda Nokia WAP telefonu ile bir hayli önde ve bir süre daha pazarı diğer isimlere bırakmayacağa benziyor.

Yine Internet’e bağlanabilen telefonlarda bir başka yenilik de sadece bilim kurgu filmlerinde ve gelecek tasarımcılarının portföylerinde gördüğümüz kol saati gibi gündelik kullanımda yaygın araçlara dönüşmüş durumda. Bunun ilk örneği de Motorola’dan. Motorola kol saati biçimindeki telefonu ile Internet’e de bağlanabiliyor.

CeBIT’te yakılan sinyallere göre önümüzdeki senenin bir başka yıldızı da Bluetooth. Bluetooth emin ve yavaş adımlarla arkasına birçok teknoloji şirketini de alarak ilerliyor. Ericsson’un 1998 yılında önderliğini yaptığı ve daha sonraki dönemde Toshiba, Nokia, Intel’in de katıldığı bu birliktelikte kısa dönemde bazı standartlar belirleyerek ilerlemişlerdi. Şimdi ise Bluetooth kervanına büyük teknoloji devlerinin yanında uygulama geliştiren irili ufaklı ama konularında uzman şirketler de katılmış durumda. Şu an bu kervana katılan şirketlerin sayısı bin 200’ü bulmuş durumda. Bluetooth’un CeBIT 2000’de “teknoloji devi” şirketlerinin Bluetooth için ürettiği bazı ürünler çalışır durumda gösterimdeydi. Yapılabilecekler şu an sadece hayal ediliyor ve sunuları gösteriliyor. İlk ürünlerin bu Haziran’da son kullanıcı ile buluşacağı söylenen “kablosuz devrimi”nin pazara önümüzdeki yılın ilk çeyreğinde hakim olacağı genel görüşler arasında.

“M” trendinden etkilenenler arasında akıllı kartlar da var. Akıllı kartların da yönü telekomünikasyon pazarına dönmüş durumda. Mobilite kavramı akıllı kart pazarına da el atmış. Bundan sonraki dönemde ise cep telefonları sadece konuşma aracının ötesinde birer cep cüzdanı, cep ofisi ve cep marketine dönüşmüş durumda.

Durum öyle gösteriyor ki teknolojinin çağ atlaması artık yıllarla ölçülmeyecek.

Kiosk ve ATM’lerin değişen yüzü

ATM ve kiosklarda önümüzdeki dönemde yeni bir dönem başlıyor. Son kullanıcı ile ürün sağlayıcılar arasındaki ilişkiyi pekiştirecek kiosklar ve son kullanıcının işini kolaylaştırırken bankacılıkta reklam dönemini başlatan ATM’ler geliyor. Bu teknolojinin öncülerinden bir şirket de NCR.

Kiosklar son kullanıcı ile üretici arasındaki zinciri bütünleştirecek yeni bir yüzle önümüzdeki dönem karşımızda olacak. Bundan sonraki dönemlerde mağazalarda, denemek istediğiniz parfüm kokusundan, almak istediğiniz kahve markasının kokusuna kadar çeşitli kokular yayabilecek ve ürün cazibesini artıracak kiosklar köşe kapmaca oynayacak. Ayrıca Avrupa şehirlerinde örnekleri olan ve kişiye özel model ve tasarım yapan yeni cihazlarda kullanıcı ile üretici arasındaki ilişkiyi daha imalat aşamasında tamamlayacak.

ATM’lerin Internet’e açılan yüzleri ile son kullanıcı ATM’ler üzerinden Internet devrini yaşayacak ve bununla beraber gelecek avantajlardan faydalanacak. Artık klasik banka ATM’leri yerine anlaşmalı oldukları Internet sitelerine ulaşan bu siteler ile alışveriş yapmanızı sağlayan ATM'ler ATM kasalarını süsleyecek. Üstelik kullanımı da bir o kadar kolay. Yine önümüzdeki dönem ATM’leri karakter tanıma özelliği ile kullanıcılar “banka çeki” işlemlerini banka kuyrukları çekmeden yapabilecekler. Yeni döenmde eski tip Personas 74-75’lerin kasalarını Personas 86’lar dolduruyor. Bu tip ATM’lerin 2000 yılının 3’üncü ayından itibaren de Türkiye pazarına sunulacağını söyleyen NCR Self Servis Satış Sorumlusu Ebru Auf, bu modellerle birlikte ATM’lerde daha hesaplı bir döneminde başladığını belirtti.

gunizk@interpro.com.tr