Sanırım bazı köşe yazarlarımız dijital devrimi “ikili düzende düşünme” olarak algılayıp çağ atlamaya çalışıyorlar.

“Düzen yıkıcılık” konusu başka bir açıdan beni ilgilendiriyor. Şu “düzen yıkıcı”, “kalleş” teknolojiler açısından. “Düzen yıkıcı” teknolojilerin en önemli ortak özelliği ortaya çıktıklarında, var olan pazar koşulları içinde, fazla önemsenmemeleri. Stratejik bir öneme sahip olduklarının biraz geç anlaşılması.

“Düzen yıkıcı” teknolojiler her sektörde zaman zaman ortaya çıkıyor. Ama en sık ortaya çıktığı sektör, bilişim sektörü.

Prof. Christensen Innovators’ Dilemma adlı kitabında sabit disklerde yaşanan gelişmeleri bu açıdan ele almış. 1956 yılında IBM tarafından geliştirilen ilk disk sürücü, bir buzdolabı büyüklüğünde. 50 tane 24 inçlik diskten oluşuyor ve 5 MB veri depoluyor. 1970’lerde büyük sistemlerde 400 MB’a ulaşan 14 inç sürücülerin kullanıldığı görülüyor. Boyutlar küçülmüş, performans artmış. Buraya kadarki gelişmeleri Prof. Christensen düzeni sürdürücü teknolojik gelişmeler olarak adlandırıyor. Düzen bozucu gelişmeler Quantum, Micropolis gibi şirketlerin mini sistemler için ürettiği 10-40 MB kapasiteli 8 inç sürücülerle geliyor. Önce önemsenmiyorlar. Ama mini sistemlerin yaygınlaşmasıyla sahneden çekilmek zorunda kalanlar 14 inç disk üreticileri oluyor.

Bir başka “düzen yıkıcı” teknoloji 1980’de Seagate’in 5.25 inç’lik sürücüleriyle geliyor. 8 inç sürücülerin 60 MB kapasitesine, 30 milisaniyelik erişim hızına, MB başına 50 dolarlık maliyetine karşılık 5.25 inç sürücü 10 MB kapasiteye, 160 milisaniye erişim hızına ve MB başına 200 dolarlık bir maliyete sahip.. Ortaya yeni çıkan PC’lerde kullanılıyor. Pazar payı çok küçük.

1980’lerde ise bu kez düzen yıkıcılık işlevini, daha küçük hacimli, 3.5 inç sürücülerle Conner üstleniyor. O dönemde 5.25 inç’lik diskler 60 MB’a ulaşmış iken 3.5 inç diskler 20 MB kapasiteye sahip. IBM ve Seagate tarafından geleceği olmayan bir teknoloji olarak değerlendiriliyor. Oysa aslında, tam da bu sırada, taşınabilir bilgisayarların ve 3.5 inç disklerin dönemi başlıyor.

Evet, düzen yıkıcı teknolojilerin ortak özelliği ilk ortaya çıktıklarında yeterince önemli bulunmamaları.

Sizce, internet teknolojilerini yeterince önemsiyor muyuz?