Ulaştırma Bakanı Enis Öksüz, GSM ihalesine bu hafta çıkılacağını ve taban fiyatın 650 milyon dolar olacağını açıkladı. İlk ihaleye en yüksek teklifi verecek olan şirket ihaleyi kazanacak, ikinci ihalede de bu fiyat taban alınacak. Türk Telekom ise ilk ihalede verilen en yüksek fiyat üzerinden Hazine’ye lisans ücretini ödeyecek.

Aslı EVREN

Aralık 1999’dan bu yana beklenen GSM 1800 ihalesi ile ilgili nihayet bir gelişme var. Ulaştırma Bakanı Enis Öksüz, geçtiğimiz hafta IMF Türkiye Masası Şefi Carlo Cotarelli ile gerçekleştirdği görüşmenin ardından yaptığı açıklamada, GSM ihaleleriyle ilgili ilanın 1 Mart günü Resmi Gazete’de ilan edilebileceğini ve Nisan ayı sonunda sözleşme imzalanma aşamasına gelinmiş olunacağını belirtti. Öksüz, 3 Mart’ta yapılacak ihalenin taban fiyatının 650 milyon dolar olacağını da vurguladı.

Öksüz’ün belirttiğine göre ihalede kapalı zarf usulüyle teklif alınacak ve en yüksek bedeli veren şirket ilk GSM lisansını alacak. İkinci GSM lisans devri için de birinci ihaleye katılan şirketler davet edilecek ve bu şirketler birinci GSM lisansı ihalesinde belirlenen tutar ya da onun üzerinde teklif verecekler. Türk Telekomünikasyon A.Ş.’ye verilecek üçüncü GSM lisansı için de, birinci GSM lisansı için belirlenen en yüksek fiyat Türk Telekom tarafından Hazine'ye ödenecek.

Bakan Öksüz, IMF heyeti ile yaptıkları görüşmede hem GSM lisans devri, hem de Telekom hisse satışı takvimleri üzerinde görüş birliğine varıldığını da vurguladı. Şartnamenin Şubat ayı sonunda Rekabet Kurulu onayından geçerek Mart ayı başında Resmi Gazete’de yayımlanması bekleniyor.

GSM lisans devri ihalesinde Türkiye’nin en büyükleri çarpışacak. Güçlü adayların en başında Doğan Holding, Sabancı Holding, Doğuş Holding ve İspanya'nın Telekom sektöründeki tekel konumdaki şirketi Telefonica Intercontinental ile birlikte oluşturdukları konsorsiyum geliyor.
Koç Holding, Amerika’lı SBC şirketi ile bir konsorsiyum oluşturarak ihaleye katılacağını açıklamıştı. İş Bankası İtalyan telekom şirketi Telecom Italia ile birlikte cep telefonu işleticisi olmaya aday olduğunu açıkladı. Kalabalık şekilde ihaleye girecek olan bir grup da Enka Holding, Süzer Grubu ve Global One’ın oluşturduğu konsorsiyum. Son teklif verme gününe kadar da sürpriz adaylar bekleniyor. Fısıltıları dolaşan ihale adaylarının başında Vakıfbank’ın gayri müslim bir grupla oluşturacağı konsorsiyumun fısıltıları geliyor. Diğer taraftan Turkport ve A-Tel ile atılıma geçen Medya Holding’in de ihaleye hazırlandığı belirtiliyor. Petrol Ofisi İhalesine Cıngıllı, Nurol ve Çukurova Holding’le birlikte oluşturduğu konsorsiyumla katılan Medya Holding’in GSM ihalesine de Nurol ve Cıngıllı ile yönelebileceği söylentileri dolaşıyor. Bankacılık operasyonunda bankası elinden alınan Sümerbank'ın sahibi Hayyam Garipoğlu’nun ise teklif verip vermeyeceği merak ediliyor. Türkiye pazarında gözleri olan Alman, Fransız ve İngiliz Telekom şirketlerinin de son anda bir Türk ortakla iheleye girebilecekleri belirtiliyor.

Bu ihalenin Türkiye telekomünikasyon sektörüne her anlamda ivme vereceği açık. Bu ivmeden büyük pay kazanacak olan sektörlerden biri de altyapı sektörü. Netaş ve Alcatel’in 3 GSM ihalesinin altyapı yatırımlarından büyük pay alacağı kesin. Bunun yanında yoğun olarak Silahlı Kuvvetler’e hizmet veren Aselsan da Netaş ve Alcatel’in politikasına göre bu alandan pay alabilmeyi umuyor. Diğer taraftan ihaleyi hevesle bekleyen bir sektör de doğal olarak cep telefonu satıcıları.

Ericsson ve Nokia’nın da GSM ihalesini kazanacak grupların altyapı sistemlerini kurmak çini şimdiden kolları sıvadığı ve bu işte hayli iddialı oldukları biliniyor.

Telekomünikasyon sektöründe uzun zamandır tartışılan bir başka konu da Turkcell ve Telsim’in her ay abonelerinden tahsil ettikleri sabit ücretler. Bir avukatın sabit ücretlerin hukuki dayanağı olmadığı, bu durumun Başbakanlık Teftiş Kurulu tarafından da tespit edildiği, bu durumun iptali ve şimdiye kadar ödenen paraların iadesi için abonelerin "Sabit ücretin iptali ve bugüne kadar ödenen paraların iadesi" davası açması gerektiği yorumundan sonra alevlenen tartışmaya Ulaştırma Bakanı Öksüz de yorum getirdi. Bakan Öksüz, sabit ücretlere tedbir kararının alınmasından sonra mahkeme kararları doğrultusunda abonelerden alınan sabit ücretlerin iade edilebileceğini belirterek şunları söyledi: “ Yasaya göre sabit ücreti belirleme ve koyma hakkı TürkTelekom’a ait. Mahkeme, bugüne kadar haksız olarak aboneden alınan haksız ücretler için ‘geri ödensin' derse, şirketler ödeyecekler. Biz de bakanlık olarak tüketicinin yanında olacağız. Bir istismar ve yanlışlık durumunda lisansları iptal edebilirim.”

Bu gelişmelerin üzerine Mayıs 98’den 99 sonuna kadar 533 milyon dolar sabit ücret tahsil ettikleri belirlenen GSM operatörleri de bir açıklama yaparak dünyadaki 161 GSM operatörü arasında beş şirket dışında tüm şirketlerin sabit ücret aldıklarını, bu uygulamanın yasal dayanakları olduğunu ve bu ücretin daha kaliteli ve yaygın hizmet için yapılan teknik yatırımlara destek olmak ve işletme giderlerini karşılamak için alındığını belirttiler.

aslie@interpro.com.tr